ನನ್ನ ಪುಟಗಳು

10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017

ಕನ್ನಡ ದೀವಿಗೆ ಓದುಗರು ಕಳುಹಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು

ಓದುಗರು ಕಳುಹಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು 
ಕೆಳಕ್ಕೆ Scroll ಮಾಡಿ.
********************

ಮರ ...ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ

ಹಸಿದ ಹಕ್ಕಿಯ ಒಡಲು ತುಂಬಿದ ಹಣ್ಣು.
ಜೀರ್ಣವಾಗದೇ..
ಹಿಕ್ಕೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ ಬೀಜ
ಗಿಡವಾಗಿ ಹೆಮ್ಮರವಾಗಿ ರಸ್ತೆಯ ಪಕ್ಕ
ಅರಳಿನಿಂತಿದೆ !
ನೆರಳ ಬಯಸಿ ಮೈಯೊಡ್ಡುವವರಿಗೆ,
ಆಡಿ ಹಾಡುವ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ, ಹೀಗೆ..ಹೀಗೆ
ಮರಕ್ಕೀಗ ಧನ್ಯತೆಯ ಭಾವ !
 ಆದರೆ…
ಮರದ ಬುಡದಲ್ಲೀಗ ಗಂಟೆಯ ಸದ್ದು
ಎಂದೋ ಬಿದ್ದೇ ಇದ್ದ ಕಲ್ಲು
ಮೈ ಕೆಂಪಾಗಿಸಿ ಧಡಕ್ಕನೆ ಎದ್ದು ನಿಂತಿದೆ !
ಇನ್ನು ಮರ ಹಾಗೆಯೇ…ಜೀರ್ಣವಾಗಲಿದೆ
ಏಕೆಂದರೆ…
ಎದ್ದು ನಿಂತ ದೇವರ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರವಾಗಲಿದೆ !!
ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಗುಡಿಯ ಮೇಲೆ
ಹಕ್ಕಿಯ ಹಿಕ್ಕೆಗಳು ಬಿದ್ದರೆ ?
ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ…
ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ-“ರಸ್ತೆ ಅಗಲವಾಗುತ್ತಿದೆ “
                          
ರಚನೆ:
ನಾರಾಯಣ.ಪಿ.ಭಾಗ್ವತ
ಸರಕಾರಿ.ಪ.ಪೂ.ವಿ.ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ವಿಭಾಗ, ಮಳಗಿ.

 9481861862
bhagwatmalagi@gmail.com


****************

ಬದಲಾವಣೆ

                ಬದಲಾವಣೆ
                  ಜೀವನ ಉಲ್ಲಾಸ ಪಯಣ
                   ಚಿರನೂತನ ರೋಮಾಂಚನ
                     ಚಿರಯೌವ್ವನ ಚಿರಸೌಖ್ಯವು
                       ನಗುತಿರಲಿ ಅನುದಿನವು ಈ ಯಾತ್ರೆಯಲಿ|| ಜೀವನ||

                ಹೊಸಬರಲಿ ಹಳಬರಲಿ
                  ಎಳೆಯರಲಿ ಗೆಳೆಯರಲಿ
                     ದ್ವೇಷ ತೊರೆದು ಸ್ನೇಹ ಮೆರೆದು
                         ನಯ-ವಿನಯವ ತುಂಬುವ || ಜೀವನ್ ||

                ಪರಿಚಿತರಲಿ ಸ್ನೇಹಿತರಲಿ
                  ಹಿತೈಷಿಗಳಲಿ ಒಡನಾಡಿಗಳಲಿ
                    ಮೇರೆಯ ಮೀರುತ ಸಜ್ಜನಿಕೇಯ
                       ಬೆಳೆ-ಬೆಳೆಸುತ್ತಾ ಮುಂದೋಡುವ || ಜೀವನ ||

ರಚನೆ:
ಗಾಯತ್ರಿ
RICEMMS 

ಚಿನ್ನ (ಚೆನ್ನ)

ಮುಂಜಾನೆ ಮಂಜಲ್ಲಿ
ಕೊರೆಯುವ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ
ನಿನಗಾಗಿ ಸುಪ್ರಭಾತ ಗೀತೆಯನ್ನು
ನಾ ಹಾಕುತ್ತಿರುವೆ ಗೆಳತಿ.                                        
ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ, ಮುಗ್ಧ ಕನಸನ್ನು
ನೋಡು ಬಾ ಗೆಳತಿ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ನಿನಾಗಿ.             
ತಪ್ಪು ತಿಳಿಯದು ಎನ್ನ,
ನೀನೇ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಚಿನ್ನ,
ಮುಗಿಯದಿಲಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಪಯಣ,
ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ನಾವು ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನ (ಚಿನ್ನ)

ರಚನೆ:
  ನಾಗರಾಜ ಎಸ್ ವಿ
  ದಾವಣಗೆರೆ


**************

ಕನ್ನಡ - ಕನ್ನಡಿಗ

           ಈಗೊಂದು ತಿಂಗಳ ಕೆಳಗೆ ನಮಗೆ ರಜೆ ಇದ್ದ ಸಂದರ್ಭ ಎಂದೆಣಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ದೊಡ್ಡಪ್ಪ ಕರೆದರು. ನಾನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪಕ್ಕದೂರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು, ಸರಿ ಹೊರಟೆ. ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಓದಿದವರೇ, ಆಗಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಐದು-ಆರನೇ ತರಗತಿ ಹೆಚ್ಚಲ್ಲವೇ?! ಆದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಅದಲ್ಲ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಚೀಟಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ. ಓಕೆ ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾನವರಿಗೆ ನೆರವಾದೆ. ವಾಪಾಸು ಬರಲು ಅಣಿಯಾಗುವಾಗ "ತಮ್ಮಾ, ಇದೊಂಚೂರು ಏನು ನೋಡ್ತೀಯಾ?!" ಶಬ್ದ, ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದೆ. ೫೦-೫೫ ವರ್ಷದವ ಮಗನಿಗೆ ಹಣ ತುಂಬಲು ಚಲನ್ ಬರೆಯಬೇಕಿತ್ತು, ಆಯ್ತು ಬರೆದುಕೊಟ್ಟೆ. ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡಿದೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಅದೇ ವಾತಾವರಣ. ಇನ್ನೇನು ಮನೆ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟೆ, ಮಿರ್ಚಿ-ಮಂಡಕ್ಕಿ ತಿಂದು.
           ಸುಮ್ನೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇರ್ಲಿ ಅಂತ ಹೇಳ್ದೆ ಅಷ್ಟೇ.  ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ರೈಲ್ವೇ, ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿ, ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್, ಪಾಸ್ ಪೋರ್ಟ್, ಇತ್ಯಾದಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಕುಮುದೇಂದು ಮುನಿ' ರಚಿಸಿದ 'ಸಿರಿ ಭೂವಲಯ' ಎಂಬಲ್ಲಿ, ಸೊನ್ನೆಯಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆಯೆಂದು 'ಕುಮುದೇಂದು ಮುನಿ' ತನ್ನ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಿ ತೀರ್ಥಂಕರ ವೃಷಭದೇವನು ತನ್ನ ಕುಮಾರಿಯಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಸುಂದರಿಯರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಅಂಕಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಅಕ್ಷರ ಲಿಪಿಗೆ 'ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿ' ಎಂದು ಅಂಕಲಿಪಿಗೆ 'ಸುಂದರಿ ಲಿಪಿ' ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಸಿರಿ ಭೂವಲಯವು ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
          ನಾನು ಗಮನಿಸಿದಂತೆ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಕರು ಕನ್ನಡವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲವರು. ಇದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ,  ಬ್ರಿಟಿಷರು-ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು-ಡಚ್ಚರು ಬರುವ ಮುನ್ನವೇ, ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಒಂದು ಭಾಷೆಗೆ ಈಗ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಬಿಡಿ, ನಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ತಿಳಿದೂ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗುಲಾಮರಂತೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಸಹಾಯ ಕೇಳುವ ಸ್ಥಿತಿ ಅವರದ್ದಾಗಿದೆ. ಹಾಗಂತ ಬೇರೆ ಯಾವ ಭಾಷೆಯೂ ಬೇಡವೆಂಬ ತರ್ಕ ನನ್ನದಲ್ಲ.
         ಇದನ್ನು ನನ್ನ ಭಾಷೆಯೊಂದರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ.  ಸುತ್ತಲಿನ ಮರಾಠಿ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು ಹಾಗೂ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷಿಕರಲ್ಲೂ ಇದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದ್ದಿರಬಹುದು. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಘನ ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಯೋಚಿಸಿ, ಒತ್ತು ನೀಡಿ, ಭಾಷೆಗಳು ಕತ್ತಲ ಕೌದಿಗೆಗೆ ಸರಿಯುವ ಮುನ್ನ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಲೇಖಕರು:
  ಚೇತನ್ ಎಂ ಬಿ.
  ಅರೇಹಳ್ಳಿ,  ಚನ್ನಗಿರಿ ತಾ.
  ದಾವಣಗೆರೆ.

*********

ಹೊಗಳಿಕೆ (ಹನಿಗವನ)

ನಿನ್ನ ಹೊಗಳಿ ಅಟ್ಟಕ್ಕೇರಿಸಿ,
ಕೊನೆಗೆ ಉಗುಳಿ ಚಟ್ಟಕ್ಕೇರಿಸುವ
ಹುಡುಗಿ ನಾನಲ್ಲ,
ಎನ್ನ ಕಣ್ಣ ಬಾನಿನ ಹೊಳೆವ ಚಂದಿರ ನೀನು,
ಹೊಳೆವ ಮುಗ್ದ ಮನದ ಚೆಲುವ ನೀನು,
ನಿನ್ನ ಗುಣವ ಮೆಚ್ಚಿ ಬಂದವಳು ,
ಆಸೆಯಿಂದ ಕೈಚಾಚಿದರೆ ತಪ್ಪೇನು ನಾನು?

ರಚನೆ:
   ಸೌಮ್ಯ ಜಿ ಜೆ
   ನಂದಿ ಗ್ರಾಮ, ನಂದಿ ಹೋಬಳಿ, 
   ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ. 


*********

ರವಿಯ ಹಾರೈಕೆ ಮನುಜನಿಗೆ

ರವಿ ತಾನ್ ಮೂಡಿತು
ಮೂಡಣದೊಳಗೆ,
ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು ತಾನ್ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿತು
ತನ್ನೊಳಗಿನ ಕಿರಣಗಳಿಂದೆಮಗೆ,
ಆಸ್ಪಂದಿಸಿತು ತಾನ್ ಆಸ್ವಾದಿಸಿತು
ವಸುಂಧರೆಯೊಡನೆ,
ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸಿತು ತಾನ್ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿತು ನಿಸರ್ಗದ ಮಡಿಲೊಳಗಿರುವ
ಸಕಲಜೀವರಾಶಿಗಳೊಡನೆ,
               ನಿನ್ನ ವೈಖರಿಯ ಸೊಬಗನು ಬಣ್ಣಿಸಲು ನಾನ್
               ಸರಿಸಾಟಿಯಲ್ಲ,
               ನಿನ್ನ ಋಣದ ಭಾರವನು ತೀರಿಸಲು ಜನ್ಮ ಜನ್ಮಾಂತರಗಳನ್
               ಎತ್ತಿ ಬಂದರು ತೀರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ,
               ಪೇಳ್ ರವಿಯೇ ಪೇಳ್
               ನಿನ್ನ ಋಣ ಭಾರವ ತಿರಿಸುವುದಾದರು ಹೇಗೆ?
               ಪೇಳ್ವೆನು ನಾನು ಆಲೈಸು ಹೀಗೆ,
ನನ್ನ ಉದರದೊಳು ಅಗಾಧ ಉಷ್ಣಕಿರಣಗಳಿಟ್ಟು ಕೊಂಡು
ಪರರ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕಾಗಿ ಉರ್ಮಿಗೆ ನೀಡುತ,
ಸಕಲರ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು
ಸರ್ವರನು ಸಲಹುತ,
ಸರ್ವಾಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ
ಅದೇ ನನ್ನ ಜೀವಿತದ ಸಾರ್ಥಕತೆ
                 ಮಾನಸನಾದ ನೀನು ನಿನ್ನೊಳಗಿನ ಸ್ವಾರ್ಥ ಅಹಮಿಕೆಯ ಕೂಪದಿಂದ
                 ಮನದ ಮಲಿನವನು ಮಸಣಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುತ ನೀನು,
                 ನಿನ್ನ ತನು ಮನವು ಈ ಮನ್ವಂತರದ, ಮಾನಧನ, ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಂದ
                 ಮಹಾಹರನ ಮೃಢ ಭಕ್ತಿಯ ಶರಣನಾಗು ನೀನು,
                 ಪರರ ಬದುಕಿಗೆ, ಪರ ಜೀವಿಗೆ ಸಹಾಯಿಸುವ ಸರದಾರನಾಗು
                 ಅದೇ ನಿನ್ನ ಬದುಕಿನ ಸಾರ್ಥಕತೆ
                 ಇದೇ ನಿನಗೆ ನನ್ನ ಹಾರೃಕೆ..

ಮಬ್ಬು ಗತ್ತಲು
ಮನುಕುಲದ ಮಂಕಾದ ಮೈಮನವು
ಮುಲುಕು ಮರುಕವನು ಆಲೈಸಿತು ನಸುಗತ್ತಲು
ತಂಪಾದ ಮಾರುತ ಇಂಪಾದ ಮಂಜುಳವ
ಮೊರಹು ಮೋಹಿಸಿತು ಮಾನಿಷನ ತನುಮನವಲು
ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ಮಲ್ಮಶಗೊಂಡಿರುವ
ಮನಃಪೂರ್ವಕಂ ಮಂಕರಿಸಲು
ಮೇಳೈಸಿ ಗಾಢ ನಿದ್ರಾದೇವಿಗೆ ವರಿಸುವ
ಮೊದಲು ಸೊಂಪಾಗಿ ಚೈತನ್ಯಕರಿಸಲು
ಸಹಾಯಿಸಿತು ಮಬ್ಬುಗತ್ತಲಿನ ಈ ವಾಯು ವಿಹಾರವ
ನಿನಗೆ ಮನಂಗಳ್ ಮೌನದಿಂ
ಅನುದಿನವು ಅನುಕ್ಷಣವು ಕಾತರದಿಂದ ಕಾಯುತಿಹಲು
ನಿವೇದಿಸುತ ನಿನಗೆ ನನ್ನ ಸಫಲತೆಯ ನಮನಂ....

ಶಬ್ದಗಳ ಅರ್ಥ:-
ಮುಲುಕು-ನರಳಾಟ, ಮರುಕ- ಬೇಗುದಿ, ನೋವು, ಮಾರುತ- ಗಾಳಿ, ಮಂಜುಳ- ಮಧುರವಾದ, ಮೊರಹು- ದುಂಬಿಯ ಝೆಂಕಾರ, ಮೋಹಿಸುತ- ಮೈಮರೆ, ಕೃತ್ಯ-ಕೆಲಸ, ಮಲ್ಮಷ- ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಕಲ್ಮಶಗೊಂಡಿರುವ ಗುಣಗಳು,
ಮಬ್ಬು- ನಸುಗತ್ತಲು, ಮನಃಪೂರ್ವಕಂ-ಮನಸ್ಸಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ, ಮಂಕರಿಸು- ಆವರಿಸು, ಮರುಳುಗೊಳ್ಳು, ಮೇಳೈಸು- ಜೊತೆಗೂಡಿಸು, ವರಿಸು- ಒಪ್ಪಿಸು, ಮನಂಗಳ್- ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸು, ಸಫಲತೆ- ಸಾರ್ಥಕತೆ.

ರಚನೆ:
    ಸುಮಲತಾ ಟಿ ಎಸ್
    ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಕರು,
    ಕುಮದ್ವತಿ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಲ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಕೂಲ್,
    ಶಿಕಾರಿಪುರ


*********

ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳ ಗೀತೆ

ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್ಟ ರು ಬರೆದ " ಪರಪಂಚ" ಚಿತ್ರದ ಹಾಡನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಬರೆದ
                                            ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳ ಗೀತೆ
 ( ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್ಟರ ಕ್ಷಮೆ ಕೋರಿ -ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟ ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಈ ಪದ್ಯ ಸಮರ್ಪಣೆ)

ವಿದ್ಯೆಯ ಕಲಿಯದೆ ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಶಾಲೆಬಿಟ್ರೆ
ಇನ್ನೇನು ಬಿಡುವುದು ಬಾಕಿ ಇದೆ
ಮಾಡೋದೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿ ಅಳಬೇಡ ಪರದೇಸಿ
ಎಲ್ಲಾರ್ದು ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ ಪಾಸಾಗಿದೆ

ಊರ ಗೆಳೆಯರ ಖುಷಿಯ ನೋಡದ ಎಂದು ಕೇಳದ ನಗುವನ್ನು
ಶಾಲೆಗಿಂತ ಬೆಚ್ಚನೆ ಜಾಗ ಹೇಳು ಎಲ್ಲಿದೆ ನಿಂಗಿನ್ನು
ನಿಂಗಿದು ಬೇಕಿತ್ತ ಮಗನೇ,
ವಾಪಸ್ಸು ಶಾಲೆಗೋಗು ಸಿವನೆ
ಬ್ಯಾಗು ಹಿಡಿ ಸೀದಾ ನಡಿ ವಿದ್ಯೆ ಬೇಕು ಶಾಲ್ಚೆ ನಡಿ

ಬ್ಯಾರೆಲ್ಲೆ ಇದ್ದರೂ ಇದ್ದು ಸತ್ತಂತೆ ವಿದ್ಯೆಲಿ ನಿನ್ನ ಉಸಿರಿದೆ
ನಿನ್ನೂರ ಶಾಲೆಯ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಪ್ಪ ಬರೆಸಿಟ್ಟ ಹೆಸರಿದೆ
ಅಪ್ಪನ ಮಾತಿಗೆ ಗುರುಗಳ ಕೋಪಕೆ ಶಾಲೆಯ ಬಿಟ್ಟು ನೀ ಬಂದೆ
ಪಟ್ಟಣಕೆ ಬಂದು ಹೋಟ್ಲಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಕೊಂಡು ಎಂಜಲು ತೆಗೆಯುವ ಕೂಸಾದೆ

ಶಾಲೆಲಿ ಸೈಕಲ್ಲೀಗ ಕೊಡ್ತಾರೊ
ಕೆನೆಹಾಲು ಎಲ್ರೂ ಕುಡಿತಾರೊ
ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಬಿಸಿಊಟ ಇದೆಯಂತೆ
ಶೂಗಳ  ಭಾಗ್ಯತಂದರಂತೆ
ಪ್ರತಿಭಾ ಕಾರಂಜಿಯು ಐತಂತೆ
ಸ್ಕಾಲರ್‍ಶಿಪ್ ಹಣ ಜಮಾ ಆಯ್ತಂತೆ

ಗೆಳೆಯರೆಲ್ಲರು ಹೊಂಟಾರೋ ಸಂತಸದಿಂದ ಕೂಡಿ ಕುಣಿತಾರೊ
ನಿನಗೂ ಡಿಮ್ಯಾಂಡಿದೆ ಮಗನೆ ವಾಪಸ್ಸು ಶಾಲೆಗೋಗು ಸಿವನೆ

ಬ್ಯಾಗು ಹಿಡಿ ಸೀದಾ ನಡಿ ವಿದ್ಯೆ ಬೇಕು ಶಾಲ್ಗೆ ನಡಿ .............. ( ವಿದ್ಯೆಯ ಕಲಿಯದೆ ಚರಣ)

 ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಏನೇನೊ ಅನಿಸಿ ಕಣ್ಣು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳೋದ್ಯಾಕೆ
ಅಪ್ಪಆಮ್ಮ ಇಬ್ರು ಹತ್ರಕೂತ್ಕೊಂಡು ಅಳಬ್ಯಾಡ  ಅಂದಂಗಾಗೋದ್ಯಾಕೆ
ದಿಕ್ಕು ಗೆಟ್ಟವನು ಕಾಲಿದ್ದು ಹೆಳವ  ಎತ್ಲಾಗೆ ಹೋದರು ಒಂದೆ ನೀನು
ಶಾಲೆಗೆ ಬಂದು ವಿದ್ಯೆಯ ಕಲ್ತ್ಕೊಂಡು ಗೆಳೆಯರಂತೆ ಜಾಣ ಆಗು ನೀನು

ಚಡ್ಡಿದೋಸ್ತ್ರೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಬೈತಾರೆ
ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟಾ ಅಂತ ನಗ್ತಾರೆ
ಕಲಿಸಿದ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಕರಿತವ್ರೆ
ಶಾಲೆಗೆ ಬರ್ತಿನಂತ ಕಾಯ್ತವ್ರೆ
ಅಪ್ಪಅಮ್ಮಂಗೆ ನಾಚಿಕೆಯಾಗಿ
 ಊರಾಗೆ ತಿರುಗೋದು ಕಷ್ಟಾಗಿದೆ

ಅಪ್ಪಂಗೆ ಉಸಿರೆ ಸಾಕಾಗಿದೆಅವ್ವಂಗೆ ನೆನಪೇ ನಿಂತೋಗಿದೆ
ಕಂಡೀಸನ್ ಹೀಂಗಿದೆ ಮಗನೆ ವಾಪಸ್ಸು ಶಾಲ್ಗೆ ಬಾರೋ ಸಿವನೆ

ಬ್ಯಾಗು ಹಿಡಿ ಸೀದಾ ನಡಿ ಕಣ್ಣೊರೆಸಿ ಶಾಲ್ಗೆ ನಡಿ...........( ವಿದ್ಯೆಯ ಕಲಿಯದೆ ಚರಣ)



ರಚನೆ:
ನಾರಾಯಣ.ಪಿ.ಭಾಗ್ವತ
ಸರಕಾರಿ.ಪ.ಪೂ.ವಿ.ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ವಿಭಾಗ, ಮಳಗಿ.
bhagwatmalagi@gmail.com


 
 
*******************

ಹಣತೆ : ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಥೆ!

ಒಂದು ದಿನ ಒಂದು ಮನೆಯ ಹಣತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಶುರುವಾಯಿತು.
ಹಣತೆ ” ನನ್ನಿಂದ ದೀಪ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ ಆ ಬೆಳಕು ನನ್ನದು ” ಎಂದು ಹೇಳಿತು.
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಹಣತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಎಣ್ಣೆ ” ನಾನು ಆ ದೀಪಕ್ಕೆ ಜೀವಾಳ.ನಾನೇ ಇರದಿದ್ದರೆ ದೀಪವೂ ಇಲ್ಲ, ಬೆಳಕೂ ಇಲ್ಲ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಬೆಳಕು ನನಗೆ ಸೇರಿದ್ದು” ಎಂದಿತು.
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಬತ್ತಿ ” Hello! ನಾನು ಉರಿಯುತ್ತಿರುವದಿಂದಲೇ ದೀಪ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ logically ಬೆಳಕು ನನ್ನದು “ಎಂದಿತು.
ಈ ಕಚ್ಚಾಟವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮದಿಂದಲೇ ನೋಡುತಿದ್ದ ಗಾಳಿ ” ನಾನು ಇಲ್ಲದೇ ದೀಪವು ಉರಿಯಲ್ಲ , ನಾನು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ದೀಪ ಆರಿಹೋಗುತ್ತದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಬೆಳಕು ನನ್ನದು” ಎಂದು ವಾದಿಸಿತು.
"ನಾನು ನನ್ನಿಂದ" ಎಂಬ ಕಚ್ಚಾಟದಲ್ಲಿ ಹಣತೆ ಹೊಡೆದು ಹೋಯಿತು. ಎಣ್ಣೆ ಹರಿದು ಹೋಯಿತು. ಬತ್ತಿಗೆ ಎಣ್ಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕುಗ್ಗಿ ಹೋಯಿತು. ಗಾಳಿ ಜೋರಾಗಿ ಬೀಸಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ದೀಪ ಆರಿಹೋಯಿತು !
÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷
ಎಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಆ ದೀಪದ ಭರವಸೆಯ ಬೆಳಕು ಎಲ್ಲರ ಪಾಲಾಗಿತ್ತು. ” ಅಹಂ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಅಂಧಕಾರವೇ ಹೊರತು ಬೆಳಕಿನ ಸಾನಿಧ್ಯವಿಲ್ಲ ”
ಆ ಭರವಸೆಯ ಬೆಳಕು ನಿಮ್ಮದಾಗಲಿ. ನಾನು ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೂ ನೋಯಿಸಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವವನೂ ಸಹ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ನೋಯಿಸಿಯೇ ಈ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದಿರುತ್ತಾನೆ ....!!!
"Respect everyone."

( ಸಂಗ್ರಹ )
ನಾರಾಯಣ.ಪಿ.ಭಾಗ್ವತ
ಸರಕಾರಿ.ಪ.ಪೂ.ವಿ.ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ವಿಭಾಗ, ಮಳಗಿ.
bhagwatmalagi@gmail.com


 *******

ಕನಕದಾಸ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರ ಆದರ್ಶದ ಬದುಕು

                             ಸಾಧನೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಇಂತಹುದೆ ಆಗಿರಬೇಕು ಎಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ, ಅದು ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ ಉನ್ನತವಾದ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲೇಬೇಕೆಂಬ ಛಲವೊಂದಿದ್ದರೇ ಎಂತಹುದೆ ಗುರಿಯನ್ನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬಹುದೆಂಬ ನಿದರ್ಶನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವುಳ್ಳ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಸಾರ್ಥಕ ಬದುಕಿನ ಸಾಧಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹ ಸಾಧಕರಲ್ಲಿ ಕನಕದಾಸ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಡಾ. ಬಿ.ಎಫ್.ದಂಡಿನರವರು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೇಮ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿತ ಚಿಂತನೆ ಹಾಗೂ ಬಡವ-ದೀನ-ದಲಿತರ ಮೇಲಿನ ಕಾಳಜಿ ಇವು ಇವರಲ್ಲಿನ ಆದರ್ಶಗಳು.
           ಡಾ.ದಂಡಿನರವರು ರೋಣ ತಾಲೂಕಿನ ದ್ಯಾಮುಣಸಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಡಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ೧೯೩೫ ಅಗಷ್ಟ ೫ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಫಕ್ಕಿರಪ್ಪ, ತಾಯಿ ದ್ಯಾಮವ್ವ. ಡಾ.ದಂಡಿನರವರು ಬಡತನದ ಬೇಗೆಯ ಬುತ್ತಿಯನ್ನೇ ಉಣ್ಣುತ್ತ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಬಲದಿಂದ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಬಡತನದ ನೋವನ್ನು ಅರಿತ ಇವರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ಬಡ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಲುವಾಗಿ ಸದಾ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ ಹಿರೇಕುಂಬಿ ಗ್ರಾಮದ ಬೆಳವಡಿ ಮನೆತನದ ಶಿವಪ್ಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮವ್ವ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗಳಾದ ಶಕುಂತಲಾದೇವಿಯವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರೂ ಮುಂದೆ ಶ್ರೀಮತಿ ಶಕುಂತಲಾದೇವಿಯವರು ತಮ್ಮ ಪತಿಯ ಸಾಧನೆಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯ ಸೆಲೆಯಾಗಿ ನಿಂತರು.
                   ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಗದುಗಿನಲ್ಲಿ ಕನಕದಾಸ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಸಾದ ನಿಲಯ ಆರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕನಕದಾಸ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ತಾವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾದ ನಿಲಯದಲ್ಲಿಯೇ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ಆಡಂಬರ ಜೀವನದ ಮೋಹ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ಸರಳ ಶಿಸ್ತು ಬದ್ದ ಆದರ್ಶ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದರು ಇದೇ ಕಾರಣ ಇರಬಹುದೇನೋ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡುವುದರೊಟ್ಟಿಗೆ ಉಚಿತ ಅನ್ನದಾನದ ಪ್ರಸಾದ ನಿಲಯದ ಮೂಲಕ ಕನಕದಾಸ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾದ ಹಾಗೂ ವಸತಿ ನಿಲಯ ನಡೆಸಲು ತುಂಬಾ ತೊಂದರೆಯಿತು ಆದರೂ ಹೇಗೋ ನಿಭಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಟ್ಯೂಶನ್ನಿನಿಂದ ಬಂದ ವರಮಾನವನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಊಟೋಪಚಾರಕ್ಕೆ ಹಾಕಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಪ್ರಸಾದ ನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಅಡುಗೆಯವರು ಬರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಊಟ ಬಡಿಸಿರೋ ನಿದರ್ಶನಗಳು ಇವೆ. ಹಾಗೂ ಆದರ್ಶಗಳು ಕೇವಲ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ, ಕೃತಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವೆಂದರೆ ೧೯೭೫-೭೬ ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡಾ. ದಂಡಿನ ದಂಪತಿಗಳಿಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ನೂತನ ಗೃಹ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹರಿಜನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ನೇರವೇರಿಸಿದ್ದು, ಇಂತಹ ಉದಾತ್ತ ಹಾಗೂ ಆದರ್ಶ ಗುಣಗಳು ಈ ದಂಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರೊ. ದಂಡಿನರವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.
                  ಡಾ.ದಂಡಿನರವರು ನೆಟ್ಟ ಸಸಿ ಇಂದು ಹೆಮ್ಮರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನೆರಳಾಗಿದೆ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕನಕದಾಸ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿಯು ಸುವರ್ಣ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು, ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು, ಪದವಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ೬೫ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ ಸಾಧನೆಯ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕುತ್ತಿದೆ.
ಲೇಖಕರು:
ರವಿಚಂದ್ರ ಕೊಣ್ಣೂರ
ಶ್ರೀ ವಿವೇಕಾನಂದ ಆಂಗ್ಲಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ,
ಅರವಿಂದ ನಗರ, ಹಳೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ,
ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ.

24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2017

ಗಣತಿ ಆಧಾರಿತ ರಾಜ್ಯ ಸಾಧನಾ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು OMR(CSAS 4th-9th)

ಗಣತಿ ಆಧಾರಿತ ರಾಜ್ಯ ಸಾಧನಾ ಸಮೀಕ್ಷೆ 
 CENSUS BASED STATE ACHIEVEMENT SURVEY (CSAS) 2017-18
ಪ್ರಥಮ ಸಂಕಲನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಾಂಕನ


 -ಸೂಚನೆಗಳು-
೧)  OMR ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು A4 ಅಳತೆಯ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸಬಹುದು.
೨) ಈ OMR ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾದರಿ ಮಾತ್ರ ಆಗಿದ್ದು ಅಧಿಕೃತವಲ್ಲ.
೩) ಇದನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿಸಲು ಬಳಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ.




ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲಿಂಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ


* 8th CSAS Model QP.pdf            View  Download

*9th CSAS Model QP.pdf        View  Download

* CSAS OMR (4-5 & 6-9).pdf   View  Download



********** 

13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2017

9ನೆಯ ತರಗತಿ ಪದ್ಯ-4-ನಿಯತಿಯನಾರ್ ಮೀಱಿದಪರ್

ಕೆಳಗಿನ ಪರಿವಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರಿಸಿ
ಕವಿ ಪರಿಚಯ
ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ ಕುರಿತ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನ
ಅನಂತನಾಥ ಪುರಾಣ ಕುರಿತು
ಪದ್ಯದ ಸಾರಾಂಶ

   ********************************************************************************
[ಬಲಿಯನಿತ್ತೊಡೆ ಮುನಿವೆಂ ಪದ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಜನ್ನ ಕವಿ ರಚಿಸಿರುವ ‘ಯಶೋಧರಚರಿತೆ’ ಕೃತಿಯಿಂದ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ]
‘ಕವಿಚಕ್ರವರ್ತಿ’ ಬಿರುದಾಂಕಿತನಾದ ಮಹಾಕವಿ ಜನ್ನನು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿದ್ದ, ಹಳಗನ್ನಡ ಕವಿ. (ಕಾಲ :ಕ್ರಿ.ಶ.೧೧೮೦-೧೨೬೦)

ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿವಾರ :
      ಈತನ ತಂದೆ ಶಂಕರ(ಕವಿ ಸುಮನೋಬಾಣ)ನು ಹೊಯ್ಸಳ ನಾರಸಿಂಹನಲ್ಲಿ ದಂಡಾಧೀಶನಾಗಿದ್ದನು ; ತಾಯಿ ಗಂಗಾದೇವಿ. ಕನ್ನಡದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕಾವ್ಯಸಂಕಲನ ಗ್ರಂಥವಾದ ಸೂಕ್ತಿಸುಧಾರ್ಣವವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನಿಗೆ(ಕ್ರಿ.ಶ.೧೨೪೫) ಜನ್ನನ ತಂಗಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆಯಾಗಿತ್ತು. ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ವಯ್ಯಾಕರಣಿ ಕೇಶಿರಾಜನು ಜನ್ನನ ಸೋದರಳಿಯ(ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ಮಗ). ಈತನು ಹೊಯ್ಸಳ ವೀರಬಲ್ಲಾಳನ ಮಹಾಮಂತ್ರಿಯೂ, ಸೈನ್ಯಾಧಿಪತಿಯೂ, ಆಸ್ಥಾನಕವಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು. ವೀರಬಲ್ಲಾಳನ ನಂತರ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ೨ನೆಯ ನರಸಿಂಹನ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಜನ್ನನು ಆಸ್ಥಾನಕವಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದನು.
ಜೈನಮತೀಯನಾದರೂ ಅವನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ ಸರ್ವಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು:
ಜನ್ನನು, ಸಿಂದಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕೊಂಡಗೂಳಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಹಳೆಯಬೀಡಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿಜಯ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೊಗಸಾದ ಮುಖಮಂಟಪವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯ ಅನಂತನಾಥಪುರಾಣದ ೧,೦೦೦, ತಾಳೆಗರಿಗಳ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಬರೆಸಿ, ಉದಾರ ಸಂಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ಗೌರವಿಸಿದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಬಾಲಕರಗಣದ ಮೇಘನಂದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಿದೇವರು, ಜನ್ನನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರು ಮಕಾಶಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.
ಜನ್ನನ ಕೃತಿಗಳು :  
  • ಜನ್ನನು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೨೦೯ರಲ್ಲಿ ‘ಯಶೋಧರ ಚರಿತ್ರೆ’ಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು.  
  • ಜನ್ನನ ಎರಡನೆಯ ರಚನೆ ೧೨೩೦ ರಲ್ಲಿ ‘ಅನಂತನಾಥಪುರಾಣ’ ಜೈನರ ೧೪ನೆಯ ತೀರ್ಥಂಕರನಾದ ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು.
  • ಅಲ್ಲದೆ ‘ಅನುಭವ ಮುಕುರ’ ಎಂಬ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕೃತಿಯೂ ಈತನಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. 

ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ : ಇದು ನಾಲ್ಕು ಅವತಾರಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ ಚೊಕ್ಕವಾಗಿರುವ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕಾವ್ಯ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾರಿದತ್ತನೆಂಬ `ಹಿಂಸಾರಭಸಮತಿ'ಯಾದ ದೊರೆಯನ್ನು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿದ ಶುಭ ಕಥೆ ಬಂದಿದೆ.
ಸಂಕಲ್ಪಹಿಂಸೆಯೊಂದರಿಂದ ಹಲವು ಹೀನಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಹಲವು ಕಷ್ಟಸಂಕಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಚಂದ್ರಮತಿ ಯಶೋಧರರೆಂಬ ತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳು ಕೋಳಿಗಳಾಗಿದ್ದಾಗ ಜೀನದೀಕ್ಷೆ ವಹಿಸಿದ ನಿಮಿತ್ತದಿಂದ ತಮಗೆ ಮತ್ತೆ ಮಾನುಷಜನ್ಮ ಬಂದು ಅಭಯರುಚಿ ಅಭಯಮತಿಗಳೆಂಬ ಅಣ್ಣತಂಗಿಯರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರು.
ಚಂದಮಾರಿ ದೇವತೆಗೆ ಬಲಿ ಕೊಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ತಳವಾರನು ಹಿಡಿತರಲು ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಮಾರಿದತ್ತನಿಗೆ ಅವರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅನುಕಂಪ ಹುಟ್ಟಿ ಅವರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಲು ಅವರು ತಮ್ಮ ಜನ್ಮಾಂತರ ಕಥೆಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹೇಳಿದರು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಾರಿದತ್ತನಿಗೆ, ಆ ಚಂಡಮಾರಿದೇವತೆಗೂ ಹಿಂಸಾಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಸಹ್ಯ ಮೂಡಿತು. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಅಭಯರುಚಿ ಕುಮಾರನಲ್ಲಿ ಅಹಿಂಸೆಯ ದೀಕ್ಷೆ ಕೈಗೊಂಡರು. ಇದಿಷ್ಟು ಕಥೆಯನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಕಂದಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಚಿಕ್ಕ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಆ ಸಂಧಿಗಳಿಗೆ ಅವತಾರಗಳೆಂದೇ ಹೆಸರು. ಸನ್ನಿವೇಶಚಿತ್ರಣ, ಪಾತ್ರಪೋಷಣ, ಮನಸ್ಸಿನ ಧರ್ಮಸಂಕಟಗಳನ್ನು ಹೃದಯಂಗಮವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವಿಕೆ, ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ಜನ್ನ ಈ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇದನ ಮಧ್ಯೆ ಧರ್ಮಜಿಜ್ಞಾಸೆ, ಭವಾವಳಿಯ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಈತನ ಕಂದಪದ್ಯಗಳ ಓಟ ಬಹಳ ರಮಣೀಯವಾಗಿದೆ.
ಅನಂತನಾಥ ಪುರಾಣ : ಇದು ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ತೀರ್ಥಂಕರನ ಚರಿತ್ರೆ.
ಇದರಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಆಶ್ವಾಸನೆಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಕರ ಭವಾವಳಿಯನ್ನೂ ಪಂಚಕಲ್ಯಾಣಗಳನ್ನೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ , ಜನ್ನ.
ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಸುಷೇಣ ಚಂಡಶಾಸನರ ಕಥೆಯನ್ನು ರಸಮಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಕಥೆಯಿಂದ ಈ ತೀರ್ಥಂಕರ ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೆರುಗು ಬಂದಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಜನ್ನನ ಲೋಕಾನುಭವ, ಮನುಷ್ಯ ಸ್ವಭಾವ ಪರಿಜ್ಞಾನ, ಇವು `ಅನಂತನಾಥ ಪುರಾಣ'ದ ಹಲವು ಪಾತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.
ಜನ್ನ ತುಂಬುಜೀವನವನ್ನು ಜೀವಿಸಿ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯನ್ನು ಮರೆಯದೆ ಧರ್ಮದ, ನೀತಿಯ ನೆಲಗಟ್ಟನ್ನು ಮೀರದೇ ಇಹಲೋಕದ ಸುಖವನ್ನು ಪರಲೋಕ ಗತಿಯ ಆಶಯವನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶ್ರಮಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠವರ್ಗದ ಜೀವನರಸಿಕ. `ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ'ಯಲ್ಲಿಯೂ `ಅನಂತನಾಥ ಪುರಾಣ'ದಲ್ಲಿಯೂ ಜನ್ನನು ಪ್ರಣಯವನ್ನೂ ತದಾಭಾಸವನ್ನೂ ನೈಪುಣ್ಯದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಜನ್ನನು ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣದ ತಾಮ್ರಶಾಸನವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೯೧ರಲ್ಲಿಯೂ ತರೀಕೆರೆಯ ಶಾಸನವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೯೭ರಲ್ಲಿಯೂ ಬರೆದನು.
ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೦೯ರಲ್ಲಿ `ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ'ಯನ್ನು, ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೩೦ರಲ್ಲಿ `ಅನಂತನಾಥ ಪುರಾಣ'ವನ್ನೂ ರಚಿಸಿದನು.
ಈ ಕವಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೯೧ ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೩೦ರವರಗೆ ನಲವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು.
ಜನ್ನ `ಇತ್ತಕೈಯಲ್ಲದೇ ಒಡ್ಡಿದ ಕೈಯಲ್ಲದ ಪೆಂಪು' ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಇವನು ಶ್ರೀಮಂತನೂ ಧಾರಾಳಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
ಇವನು ದ್ವಾರಸಮುದ್ರದ ಪಾರ್ಶ್ವಜಿನನ ಮಂದಿರದ ದ್ವಾರವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೊಟ್ಟನು. ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಒಂದು ಬಸದಿಯನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿಸಿದನು.
ಇವನು ಹಿಂದಿನ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಪ, ಪೊನ್ನ, ರನ್ನ ನಾಗಚಂದ್ರ ಮೊದಲಾದವರನ್ನು ಹೊಗಳಿದ್ದಾನೆ. ಮಧುರಕವಿಯು ಇವನನ್ನು ನೇಮಿಚಂದ್ರನ ಜತೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ `ನೇಮಿ ಜನ್ನಮರಿರ್ವರೆ ಕರ್ಣಾಟಕೃತಿಗೆ ಸೀಮಾಪುರುಷರ್' ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದಾನೆ.

ಶಾಸನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಜನ್ನ ಎತ್ತಿದ ಕೈ :
   ಜನ್ನನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು, ಶಾಸನಗಳ ರಚನೆಗೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೇಷ್ಠಕವಿಯಾದ ಜನ್ನನ ಶಾಸನಗಳು ಒಂದು ಸಂಕಲನ ಗ್ರಂಥವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ೧೧೯೧ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿಯೂ ೧೧೯೭ ರಲ್ಲಿ ತರೀಕೆರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಸನಗಳ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದಿತು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಈತ ರಚಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ.

(ಕೃಪೆ: ಕಣಜ, ಲೇಖಕರು: ಕಮಲಾ ಹಂಪನಾ

ಇಬ್ಬರು ಎಳೆಯರು-ಅಣ್ಣ, ತಂಗಿ. ಭಿಕ್ಷೆಗೆಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಟಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಊರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ರಾಜ. ಅವನು, “ಬಲಿ ಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಎಳೆಯ ಹುಡುಗರನ್ನು ಎಳೆತನ್ನಿ” ಎಂದು ದೂತರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ. ಅವರು ಈ ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿಯರನ್ನು ಗುಡಿಗೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಬಲಿ ಕೊಡುವ ಆ ಗುಡಿಯೊ ನೋಡಿದರೇ ದೊಡ್ಡವರ ಎದೆಯನ್ನೂ ಒಡೆಯುವಂತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿ ಹೆದರಲಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿದರು. “ನೀವು ಸಾಯುವ ಮೊದಲು ರಾಜನನ್ನು ಹರಸಬೇಕು” ಎಂದು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಜನರು ಹೇಳಿದರು. “ರಾಜ, ನಿರ್ಮಲ ಧರ್ಮದಿಂದ ರಾಜ್ಯವಾಳು” ಎಂದು ಅವರು ಹರಸಿದರು. ಕೋಪವಿಲ್ಲ, ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲ, ಅಳುವಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಬದಲು ಆಶೀರ್ವಾದ!
ಯಾರಿವರು ಎಂದು ಬೆರಗಾಗಿ ರಾಜ ಕೇಳಿದ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ರಾಜನಂತೆ ನಾವೂ ಬೆರಗಾಗುತ್ತೇವೆ, ಅಲ್ಲವೆ?
ಈ ಎಳೆಯರ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಈ ಕಥೆ ಬರುವ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಜನ್ನ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.

ಪುಣ್ಯಪುರುಷ ಜನ್ನ
        ಜನ್ನ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಊರು ಅಂದಿನ ದೋರಸಮುದ್ರವಿರಬಹುದು. ಆ ಊರನ್ನು ಈಗ ಹಳೆಯಬೀಡು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜನ್ನ ಕಮ್ಮೆ ವಂಶದ ಕಾಶ್ಯಪ ಗೋತ್ರದವನು. ಈತನ ತಂದೆ ಶಂಕರ. ಶಂಕರನಿಗೆ ‘ಕವಿಸುಮನೋಬಾಣ’ ಎಂಬ ಬಿರುದು ಇದ್ದಿತು. ಶಂಕರ ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ವಾಂಸನೂ ಕವಿಯೂ ಆಗಿದ್ದು. ಜೊತೆಗೆ ಹೊಯ್ಸಳ ನಾರಸಿಂಹನಲ್ಲಿ ಕಟಕೋಪಾಧ್ಯಾಯನಾಗಿದ್ದನು. ತಾಯಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶಂಕರನ ಹೆಂಡತಿಯಂತೆ ವಿಖ್ಯಾತಳಾಗಿದ್ದ ಗಂಗಾದೇವಿ. ‘ಸೂಕ್ತಸುಧಾರ್ಣವ’ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಈತನ ಭಾವಮೈದುನ.
          ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನಿಗೆ ತಂಗಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ವಿವಾಹವಾಗಿತ್ತು. ‘ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ’ ಎಂಬುದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ವ್ಯಾಕರಣ ಗ್ರಂಥ; ಅದನ್ನು ಬರೆದ ಕೇಶಿರಾಜ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ಮಗ, ಜನ್ನನ ಸೋದರಳಿಯ. ಹೀಗೆ ಜನ್ನನ ಮನೆತನದವರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅವರ ಬೀಗಬಳಗದವರು ಕೂಡ ದೊಡ್ಡ ಪದವಿಯವರೂ ಪಂಡಿತರೂ ಕವಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು.
     ಕಟಕೋಪಾಧ್ಯಾಯನಾದ ‘ಅಭಿನವಶರ್ವವರ್ಮ’ ನಾಗವರ್ಮನು ಜನ್ನನ ವಿದ್ಯಾಗುರು. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಗುರು ರಾಮಚಂದ್ರಮುನೀಂದ್ರ. ಈ ಮಹಾಚೇತನಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬೆಳೆದ ಜನ್ನನಿಗೆ ಮೊದಮೊದಲು ದಂಡನಾಯಕರ ಆಶ್ರಯ ದೊರೆಯಿತು. ಅನಂತ ನರಸಿಂಹ ಬಲ್ಲಾಳ ಎಂಬ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಸ್ನೇಹಾಭಿಮಾನಗಳು ದೊರೆತವು. ಜನ್ನನು ಪುಣ್ಯಪುರುಷ. ಸರಸ್ವತಿ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯರಿಬ್ಬರ ಕೃಪಾ ಕಟಾಕ್ಷವೂ ಆತನಿಗಿದ್ದಿತು. ಈ ವಿದ್ಯೆ, ಐಶ್ವರ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ವಿನಯವೂ, ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಉದಾರ ಗುಣವೂ ಇದ್ದವು. ಗುರುಭಕ್ತಿ, ದೈವಭಕ್ತಿಗಳು ಜನ್ನನ ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಮೆರೆಸಿದ್ದವು.
     ಜನ್ನನ ಕುಟುಂಬವೂ ಆದರ್ಶಮಯವಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನ ಜೀವನದ ಗೆಳತಿ, ಧರ್ಮಪತ್ನಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಜನ್ನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದಾನೆ. ಈಕೆ ಜನ್ನನ ಮನೆಯ ನಂದಾದೀವಿಗೆಯಾಗಿದ್ದಳು. ಐಶ್ವರ್ಯ, ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣ, ಇತರರಿಗೆ ಸಹಾಯ, ಸಂತೋಷ ಎಲ್ಲ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಜನ್ನನ ಸಂಸಾರವು ರಸಮಯವಾಗಿದ್ದಿತು.
ಉದಾರಿ
        ಜನ್ನ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ತನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದಂತೆ ತನ್ನನ್ನು ಜನ್ನ, ಜನ್ನಿಗ, ಜನ್ನಯ್ಯ, ಜನ್ನಮಯ್ಯ, ಜಾನಕಿ, ಜನ್ನಮರಸ, ಜನಾರ್ದನದೇವ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಜನ್ನನು ಗಂಡರಾದಿತ್ಯನ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಅನಂತನಾಥ ಬಸದಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದನು. ದೋರ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಪಾರ್ಶ್ವಜಿನೇಶ್ವರ ಬಸದಿಯ ದ್ವಾರದ ಮುಂದೆ ಮಾಡಿಸಿದ ಶಾಂತಿ ಜಿನಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಾನ ಬರೆದ ಅನಂತನಾಥ ಪುರಾಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ಪುರಾಣದ ಸಾವಿರ ಓಲೆಗರಿಯ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಬರೆಸಿ, ವಿಶೇಷ ಉಡುಗೊರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಂಡಿತರುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದನು. ಇದರಿಂದ ಜನ್ನನ ಉದಾರ ಗುಣವೂ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಗೌರವವೂ ದೈವಭಕ್ತಿಯೂ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕವಿ-ಕಲಿ-ವಿದ್ವಾಂಸ
      ಜನ್ನನು ತನ್ನನ್ನು ‘ಜನ್ನಮರಸ’ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದಲೂ, ಜನ್ನನಿಗೆ ‘ನಾಳ್ಪ್ರಭು’ ಎಂಬ ಬಿರುದು ಇದ್ದುದರಿಂದಲೂ ಈತನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅರಸನಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಜನ್ನ, ‘ಜಗದೊಳ್ ತಾನು ಇತ್ತ ಕೈಯಲ್ಲದೆ, ಒಡ್ಡಿದ ಕೈಯಲ್ಲ’ (ನಾನು ಇತರರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದೆ, ನನಗೆ ಕೊಡಿ ಎಂದು ಕೈ ಹಿಡಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ) ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅದು ನಿಜ ಎನ್ನುವುದು ಅವನ ದಾನಗುಣದಿಂದ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಜನ್ನ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದಂತೆ ಕಲಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ. ಜೊತೆಗೆ ಚೆನ್ನ ಚೆಲುವ. ‘ಸೊಬಗಿನ ಜಂಗಮ ಶಾಸನನ್’, ‘ಸೊಬಗಿನ ಅಭಿನವ ಮದನನ್’ ಎಂದು ತನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಜನ್ನನಿಗೆ ತನ್ನ ಕವಿತಾಶಕ್ತಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಗೌರವ, ಪೂಜ್ಯತೆ, ಒಂದು ರೀತಿಯ ಹೆಮ್ಮೆ, ಕೆಚ್ಚು. ಜನ್ನನಿಗೆ ಕವಿತಾಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ದೇವರು ಕರುಣಿಸಿದ್ದ, ನಿಜ. ಆದರೆ ಆತ ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ತೃಪ್ತಿಪಟ್ಟು ಕುಳಿತವನಲ್ಲ. ದೇವರು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕೊಟ್ಟಿರಲಿ, ಅವನೂ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಓದಿ ಯೋಚಿಸಿ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೀಜಕ್ಕೆ ನೀರು, ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕಿ ಬೆಳೆಸಿದಂತೆ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಆತ ಅನೇಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಓದಿ ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಕವಿಗಳ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಓದಿ ಹೃದ್ಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಕವಿಯ ಈ ವಿದ್ಯಾವ್ಯವಸಾಯ ಆತನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.

ಸರ್ವಜ್ಞಭೂಪನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ
      ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಕವಿಚಕ್ರವರ್ತಿ’ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದ ಮೂವರೇ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನ್ನನೂ ಒಬ್ಬ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದ ಕನ್ನರನಿಂದ ಪೊನ್ನಕವಿಯೂ, ಚಾಳುಕ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದ ತೈಲಪನಿಂದ ರನ್ನನೂ, ಹೊಯ್ಸಳ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಲನಿಂದ ಕವಿ ಜನ್ನನೂ ಕವಿಚಕ್ರವರ್ತಿ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಶಾಸನಗಳನ್ನೂ ಬರೆದವರಲ್ಲಿ ರನ್ನ, ಶಾಂತಿನಾಥ ಕವಿಗಳ ಪಂಕ್ತಿಗೆ ಜನ್ನನೂ ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
       ವೀರಬಲ್ಲಾಳನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಜನ್ನ ಚತುರ್ವಿಧ ಪಂಡಿತನೂ ಕವಿರಾಜಶೇಖರನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಬಲ್ಲಾಳನ ಮಗ ನರಸಿಂಹನು ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬರುವ ವೇಳೆಗೆ ಜನ್ನನ ಮಹಿಮೆ, ಪ್ರತಾಪಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು. ಆಗ ಜನ್ನ ಆಸ್ಥಾನಕವಿ ಮಾತ್ರವಾಗಿರದೆ ಮಂತ್ರಿಯೂ ದಂಡಾಧೀಶವೂ ಆದನು.
       ಜನ್ನನ ಆಶ್ರಯದಾತನಾಗಿದ್ದ ನರಸಿಂಹ ಬಲ್ಲಾಳನೂ ಸಹ ‘ಸರ್ವಜ್ಞಭೂಪ’ನಾಗಿದ್ದನು. ವಿದ್ಯಾಪಾರಂಗತನಾಗಿದ್ದನು. ಜನ್ನ ಕವಿಯ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿ ಕೊಂಡು ಅನುಭವಿಸುವ ರಸಿಕ ಅವನಾಗಿದ್ದನು. ಮಾಲೆಗಾರ ಬಹು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಬಹುದು; ಅದು ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮೆಚ್ಚಿ ಮುಡಿವ ಭೋಗಿಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾಲೆ ಕಟ್ಟಿದ ಹೂವಾಡಿಗನ ಶ್ರಮ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಕವಿ ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಓದಿ,  ಕೇಳಿ, ಆನಂದಿಸುವ ಸಹೃದಯರು (ಎಂದರೆ ಕವಿಯ ಸಮಾನ ಹೃದಯರು, ಕವಿಯಂತೆಯೇ ಸಂತೋಷ, ದುಃಖ, ಮೆಚ್ಚಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಅನುಭವಿಸುವವರು) ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕವಿಯ ಶ್ರಮ ವ್ಯರ್ಥ ವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಜನ್ನನ ಸಹೃದಯ ಸಂಘ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ಅವನ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಓದಿ, ಮೆಚ್ಚಿ, ಆನಂದಿಸುವವರು ಅನೇಕರಿದ್ದರು.
       ಜನ್ನನಿಗೆ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳನು ಕೊಟ್ಟ ‘ಕವಿಚಕ್ರವರ್ತಿ’ ಎಂಬ ಬಿರುದಿನ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಬಿರುದುಗಳಿದ್ದವು. ನಾಳ್ಪ್ರಭು, ಸಾಹಿತ್ಯರತ್ನಾಕರ, ಕವಿವೃಂದಾರಕ ವಾಸವ, ಕವಿಕಲ್ಪಲತಾಮಂದಾರ, ರಾಜವಿದ್ವತ್ ಸಭಾಕಳಹಂಸ, ಕವಿಭಾಳ ಲೋಚನ, ಕವಿಭಾಳೇಕ್ಷಣ, ಉದ್ದಂಡಕವಿಭಾಳನೇತ್ರ, ಸುಕವಿ ಜನಮಿತ್ರ, ವಿನೇಯಜನ ಮುಖತಿಲಕ- ಇವು ಈತನ ಇತರ ಬಿರುದುಗಳು.
         ಜನ್ನ ಬರೆದ ಮೊತ್ತಮೊದಲನೆಯ ಶಾಸನ, ಚೆನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣದ, ದಂಡಿಗನಹಳ್ಳಿ ಹೋಬಳಿ, ಆನೆಗೆರೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ತಾಮ್ರಶಾಸನ. ಇದು ಹೊಯ್ಸಳ  ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳನ ಮಂತ್ರಿ ಮಾಂಡಲಿಕ ದಂಡಾಧೀಶನಾಗಿದ್ದ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಮಾಚಣನು ಆನೆಗೆರೆಯನ್ನು ಅಗ್ರಹಾರವಾಗಿ ದಾನ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಹೇಳುವ ಶಾಸನ.
       ಜನ್ನನ ಎರಡನೆಯ ಶಾಸನ, ತರೀಕೆರೆಯ ಅಮೃತಾಪುರದ ಶಾಸನ. ಇದರಲ್ಲಿ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳನ ದಂಡನಾಯಕನಾದ ಅಮಿತನು ತಾನೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಿಸಿದ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವರಿಗೆ ದತ್ತಿಬಿಟ್ಟ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳಿದೆ.

ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ
   ಕವಿಯ ಮೊದಲ ಕಾವ್ಯ ‘ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ’. ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕವಿ ಬರೆಯುವ ವೇಳೆಗೆ ಈತನು ಬಲ್ಲಾಳನ ಆಸ್ಥಾನಕವಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಕವಿಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ ಅಹಿಂಸಾಧರ್ಮವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕವಿ ಬರೆದಾದ ಮೇಲೆ, ಬಲ್ಲಾಳನು ಓದಿಸಿ ಕೇಳಿದ; ಅದರ ಸೊಗಸಿಗೆ ಮನಸೋತು, ಕವಿ ಜನ್ನನಿಗೆ ‘ಕವಿಚಕ್ರವರ್ತಿ’ ಬಿರುದನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದ.
       ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆಯ ಕಥೆ ಬಹು ಪುರಾತನವಾದುದು. ಭರತಖಂಡನ ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕುರಿತ ಅನೇಕ ಕಾವ್ಯಗಳಿವೆ. ಒಬ್ಬ ರಾಜ. ಅವನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಹೆಂಡತಿ. ಅವಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿ. ಅವಳಿಗೂ ಅವನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ. ಆದರೆ ಆ ಪ್ರೀತಿ ತಪ್ಪಿಹೋಯಿತು. ರಾಜನಿಗೆ ದುಃಖವಾಯಿತು. ರಾಜ, ಅವನ ಹೆಂಡತಿ, ಅವನ ತಾಯಿ ಇವರ ಕಥೆಯೇ ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ. ಈ ಕಥೆ ಬಹು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಮಾರಿಯ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಳೆಯರು
        ಸಂಪದ್ಭರಿತವಾದ ಭರತಖಂಡ. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಅಯೋಧ್ಯಾದೇಶ. ಅದರ ರಾಜಧಾನಿ ರಾಜಪುರ. ಅದನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ದೊರೆ ಮಾರಿದತ್ತ. ಆ ಊರಿನ ದೇವತೆ ಚಂಡಮಾರಿ. ಆಕೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಚೈತ್ರ, ಆಶ್ವಯುಜಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ಆಕೆಗೆ ಮನುಷ್ಯರನ್ನೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಬಲಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು.
        ಒಮ್ಮೆ ಚೈತ್ರ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜಾತ್ರೆಯ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆ ಮಾರಿದತ್ತನಿಗೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ. ಅವನು ಚಂಡಕರ್ಮ ಎನ್ನುವ ತಳವಾರನನ್ನು ಕರೆದು, ‘ದೇವಿಗೆ ಬಲಿ ಕೊಡಬೇಕು, ಇಬ್ಬರು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕೊಂಡು ಬಾ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ತಳವಾರನು ಹುಡುಕಿ ಹುಡುಕಿ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಿರು ವಯಸ್ಸಿನ, ಶುಭಲಕ್ಷಣದ ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿಯರಿಬ್ಬರನ್ನು ಹಿಡಿದು ತರುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಗುರು ಸುದತ್ತಾಚಾರ್ಯರ ಅಪ್ಪಣೆಯಂತೆ ಭಿಕ್ಷೆಗೆ ಹೊರಟವರು. ಬಾಲಕನ ಹೆಸರು ಅಭಯರುಚಿ, ಬಾಲಕಿಯ ಹೆಸರು ಅಭಯಮತಿ. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಯಶೋಮತಿ ಎಂಬ ಅರಸನ ಮಕ್ಕಳು. ಅವರು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಜೈನದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಬಲಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದರೆ ಎಷ್ಟು ಹೆದರಿಕೆ ಆಗಬೇಕು, ಅಲ್ಲವೆ? ದೊಡ್ಡವರೇ ನಡುಗಿ ಅತ್ತು ‘ನಮ್ಮನ್ನು ಉಳಿಸಿ’ ಎಂದು ಬೇಡುವ ಸನ್ನಿವೇಶ. ಆದರೆ ತಳವಾರನು ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತರುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವರು ಅಂಜದೆ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಸಮಾಧಾನ ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಳವಾರ ಅವರನ್ನು ಮಾರಿಗುಡಿಯ ಬಳಿಗೆ ಕರೆತಂದ.
     ಆ ಗುಡಿಯಾದರೋ ಯಮಧರ್ಮನ ಅಡಿಗೆಮನೆಯಂತಿತ್ತು. ಬಲಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರುಂಡ, ಮುಂಡಗಳು ಚೆಲ್ಲಾಡಿವೆ. ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರಚುತ್ತಿವೆ. ನೋಡಿದವರಿಗೆ ಹೆದರಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪುವಂತಿದೆ. ಆ ಧೀರ ಮಕ್ಕಳು ಅದನ್ನು ನೋಡಿಯೂ ಅಧೀರರಾಗದೆ ಮಾರಿದತ್ತನ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ

ಎಂತಹ ಮಕ್ಕಳು! ಯಾರಿವರು?
       ಆ ಮಕ್ಕಳ ಲಲಿತಾಕಾರಕ್ಕೂ ಧೈರ್ಯಕ್ಕೂ ಮಾರಿದತ್ತ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ದೊರೆಯನ್ನು ಹರಸಬೇಕೆಂದು ಅಲ್ಲಿಯ ಜನರು ಅಭಯರುಚಿ, ಅಭಯಮತಿಯರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಅಭಯರುಚಿ ಮಾರಿದತ್ತನಿಗೆ ‘ನಿರ್ಮಲ ಧರ್ಮದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸ” ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾನೆ.
      ಮೊದಲೇ ಆ ಮಕ್ಕಳ ರೂಪು, ಧೈರ್ಯಕ್ಕೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡಿದ್ದ ಮಾರಿದತ್ತನ ಮನಸ್ಸು ಈ ಮಂಗಳದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಸೋತುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅವನಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ. ’ಇಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನವರಿಗೆ ಇಂತಹ ಧೈರ್ಯ ಹೇಗೆ ಬಂದಿತು? ಇಂತಹ ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿ ಹೇಗೆ ಬಂದಿತು? ಎಂದು ಅವನು ಬೆರಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮಕ್ಕಳ ಕೊರಳನ್ನು ಕಡಿಯಲು ಎತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಖಡ್ಗದ ಕೈ ಹಾಗೇ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅವರ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಮನಸ್ಸು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅವರು ಆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು, “ನಿಮ್ಮದು ಯಾವ ಕುಲ? ನೀವು ಯಾರ ಮಕ್ಕಳು? ನೀವು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿರಿ? ಈ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ಭಿಕ್ಞಾ ವೃತಿ ಏಕೆ?” ಎಂದು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ, “ನಮ್ಮ ನಿರ್ಮಲ ಚರಿತ್ರೆ, ಧರ್ಮವಾಗಿ ಬದುಕುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ರುಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇತರರಿಗೆ ರುಚಿಸದು” ಎಂದು ಅಭಯರುಚಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ದೊರೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೈಮುಗಿದು ಆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ದಯೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಾರಿದತ್ತನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡು, ಅಭಯರುಚಿ ತಮ್ಮ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಆದರ್ಶ ಗಂಡಹೆಂಡಿರು
        ಆವಂತೀ ದೇಶ. ಅದರ ರಾಜಧಾನಿ ಉಜ್ಜಯನೀಪುರ. ಅದರ ದೊರೆ ಯಶೌಘ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಚಂದ್ರಮತಿ. ಅವರ ಮಗ ಯಶೋಧರ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಅಮೃತಮತಿ. ಯಶೌಘ ಒಮ್ಮೆ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖ ನೋಡಿ ಕೊಂಡ. ಆಗ ಅವನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ನರೆಕುದಲು ಹುಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ಒಡನೆಯೇ ಯಶೌಘ ‘ಈ ಸಂಸಾರ ನಶ್ವರ’ ಎಂದು, ವಿರಾಗಿಯಾಗಿ, ಮಗ ಯಶೋಧರನಿಗೆ ಪಟ್ಟಕಟ್ಟಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
     ಯಶೋಧರ, ಅಮೃತಮತಿಯರು ದೇವೇಂದ್ರಶಚೀದೇವಿಯರಂತೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ವೈಭವದಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಬದುಕು ಅವರಿಗೆ ಉಲ್ಲಾಸಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಶೋಧರ ರೂಪು ನೋಡುವವರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಸಿರಿ, ಮಾತಾಡುವ ಬಾಯಿಗಳಿಗೆ ರಸಾಯನ. ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರೀತಿ. ಹೀಗೆ ಅವರು ಆನಂದದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಗೀತ ತಂದ ವಿಪತ್ತು
        ಒಂದು ರಾತ್ರಿ. ಎಲ್ಲರೂ ಮಲಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ಯ ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯ. ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೂ ನಿಶ್ಯಬ್ದ ವಾತಾವರಣ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಮತಿಯನ್ನು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಇಂಪಾದ ದನಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಎದ್ದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಇನಿದನಿಯೊಂದು ಆಕೆಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೂರೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆ ಹಾಡು ಅರಮನೆಯ ಪಕ್ಕದ ಗಜಶಾಲೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದವನು ಅರಮನೆಯ ಗಜಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬನು. ಅವನ ಹೆಸರು ಅಷ್ಟಾವಂಕ. ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಅವಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅವನ ಧ್ವನಿ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಇಂಪು. ಅವನು ಬಹು ಕ್ರೂರ ಸ್ವಭಾವದವನು. ಆದರೂ ಅವನ ಸಂಗೀತದಿಂದ ರಾಣಿ ಅಮೃತಮತಿಗೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಬಂದಿತು. ಗಂಡನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಇದ್ದದ್ದು ಮಾಯವಾಯಿತು. ಯಶೋಧರನಿಗೂ ಇದು ತಿಳಿಯಿತು. ಅವನಿಗೆ ತುಂಬ ಸಂಕಟವಾಯಿತು. ಅವನ ಮಾತುಗಳಿಂದ, ತಾನು ಅಷ್ಟಾವಂಕನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದು ರಾಜನಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ ಎಂದು ಅಮೃತಮತಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಯಿತು.
         ರಾಜನಿಗೆ ತುಂಬ ಬೇಸರ. ತಾಯಿಯ ಬಳಿ ಹೋದ. ಮಗನಿಗೆ ಏಕೋ ಬೇಸರ ಎಂದು ತಾಯಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. “ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಮುಖ ಬಾಡಿದೆ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು. ಯಶೋಧರ ತನಗೆ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟಕನಸು ಬಿದ್ದಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಮಗನೊಂದು ನೆನೆದರೆ ತಾಯಿಯೊಂದು ನೆನೆಯುತ್ತಾಳೆ. ದುಃಸ್ವಪ್ನದ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ದೇವಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಬಲಿ ಕೊಡುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಮಗ ಕಿವಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. “ವಧೆ ಹಿತವಲ್ಲ, ಜೀವದಯೆ ಜೈನಧರ್ಮ” ಎಂದು ಎಷ್ಟು ಹೇಳಿದರೂ ತಾಯಿ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕಡೆಗೆ ಮಗನ ಹಿತಕ್ಕೆ ತಾನೇ ದೇವಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುವುದಾಗಿ ಆಕೆ ಹಟಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
     ‘ನಿಜವಾದ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಬಲಿಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಬೇಡ, ಒಂದು ಹಿಟ್ಟಿನ ಕೋಳಿಯನ್ನಾದರೂ ಬಲಿಕೊಡು’ ಎಂದಳು. ಪಾಪ, ಅವಳಿಗೆ ಹೆದರಿಕೆ, ಮಗನಿಗೆ ಏನು ಕೇಡಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಎಂದು. ತಾಯಿಯ ಹಟವೇ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಯಶೋಧರ ಒಂದು ಹಿಟ್ಟಿನ ಕೋಳಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಿಟ್ಟಿನ ಕೋಳಿ ನೋಡಲು ಬಹು ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಒಂದು ಚೈತನ್ಯ ಆ ಹಿಟ್ಟಿನ ಕೋಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಪಾಪ, ಯಶೋಧರನಿಗೆ, ಅವನ ತಾಯಿಗೆ ತಿಳಿಯದು. ತಾಯಿ ಹರಸಿದಳು, ಮಗ ಹಿಟ್ಟಿನ ಕೋಳಿಯನ್ನು ಕಡಿದ.

ಆಶ್ಚರ್ಯ, ದುರದೃಷ್ಟ!
ಹಿಟ್ಟಿನ ಕೋಳಿ ಕೊಕ್ಕೊಕ್ಕೋ ಎಂದು ವಿಕಾರವಾಗಿ ಕೂಗಿತು, ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿತು.
ಹಿಟ್ಟಿನ ಕೋಳಿ ಕೊಕ್ಕೊಕ್ಕೋ ಎಂದು ವಿಕಾರವಾಗಿ ಕೂಗಿತು
ಆ ವಿಕಾರ ಕೂಗನ್ನು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗ ಕೇಳಿದರು. ಬೆಚ್ಚಿದರು, ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಂಡರು. ಯಶೋಧರ ಮನೆಗೆ ಬಂದ. ತಾನಿನ್ನು ರಾಜನಾಗಿರಬಾರದು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ. ತನ್ನ ಮಗ ಯಶೋಮತಿಗೆ ಪಟಕಟ್ಟಿ, ತಾನು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಲು ಅನುವಾದ. ಇದು ರಾಣಿ ಅಮೃತಮತಿಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಗಂಡ ಹೀಗೆ ಹೋಗುವುದು ಅವಳಿಗೆ ಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನನ್ನು ಕಂಡರೇ ಅವಳಿಗೆ ದ್ವೇಷ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಹೂವಿನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸುಗಂಧವೂ ಹೋಗುವಂತೆ, ತಾನೂ ತನ್ನ ಗಂಡನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ತನ್ನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಔತಣ ಉಂಡು ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಗಂಡನನ್ನೂ ಅತ್ತೆಯನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಔತಣದ ಅಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷಹಾಕಿ ಆ ಪಾತಕಿ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಕೊಂದುಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಅನಂತರ ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ಅಷ್ಟಾವಂಕನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದುಬಿಡುತ್ತಾಳೆ.

ಅಭಯರುಚಿ-ಅಭಯಮತಿ
       ಹೀಗೆ ದುರ್ಮರಣದಿಂದ ಸತ್ತ ತಾಯಿ-ಮಗ ಮುಂದೆ ನಾನಾ ಪಶು-ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ಜನ್ಮತಳೆದು ಪಾಪಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ತಪ್ಪಿಗೆ ಒಂದು ಜನ್ಮವಲ್ಲ, ಏಳು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಆತ್ಮಗಳು ತೊಳಲಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡೆಗೆ ಏಳನೆಯ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಯಶೋಧರ, ಅಮೃತಮತಿಯರ ಮಗನಾದ ಯಶೋಮತಿಗೆ ಕುಸುಮಾವಳಿ ಎಂಬ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಯರುಚಿ – ಅಭಯಮತಿ ಎಂಬ ಮಕ್ಕಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಆ ಅವಳೀ ಮಕ್ಕಳು ಎಳೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಜೈನದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು ಸುದತ್ತಾಚಾರ್ಯರಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಭಯರುಚಿ ಮಾರಿದತ್ತನಿಗೆ ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅನಂತರ, “ಗುರುವಿನ ಅಪ್ಪಣೆಯಂತೆ ಭಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೊರಟ ಅಭಯರುಚಿ – ಅಭಯಮತಿಗಳೇ ನಾವು, ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಿಟ್ಟಿನ ಕೋಳಿಯನ್ನು ಬಲಿಕೊಟ್ಟ ಪಾಪಕ್ಕೆ, ನಾವು ಪಟ್ಟಿ ಪಾಡಿನ ಕಥೆ ಇದು. ಇನ್ನು ಜೀವದಿಂದಿರುವ ಇಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ನರಮಾನವರನ್ನೂ ನೀನು ಬಲಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ! ಎಂತಹ ಪಾಪ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ! ನಿನಗೆ ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಬಹುದು! ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಮರುಗುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮ ಜೀವ ನಿನಗಾಗಿ ತಲ್ಲಣಿಸುತ್ತಿದೆ.” ಎಂದು ತಮ್ಮ ಕಥೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಎಳೆಯರಿಂದ ಉದ್ಧಾರ
      ಮಾರಿದತ್ತ ದೊರೆಗೆ ಅವರ ಕಥೆ ಕೇಳಿ ಜ್ಞಾನೋಧಯವಾಯಿತು. ಅವನ ಮನಸ್ಸು ‘ಈ ಮಕ್ಕಳು ನಿನ್ನವರು. ನಿನ್ನ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿರುವರು’ ಎಂದು ನುಡಿಯಿತು.
ನಿರ್ಮಲ ಧರ್ಮದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನಾಳು.’
ಅವರ ಕಥೆ ಕೇಳಿ ಮಾರಿದೇವಿಯ ಮನಸ್ಸೂ ಬದಲಾಯಿತು. ಆಕೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗಿ, “ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನನಗೆ ಹಿಂಸಾಪೂಜೆ ಬೇಡ, ಹೂವು ಅಕ್ಷತೆಗಳಿಂದ ಮಾಡುವ ಪೂಜೆಯಿಂದಲೇ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು. ಕಟ್ಟಳೆಮಾಡಿ ಮಾಯವಾದಳು.
ಮಾರಿದತ್ತನು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಪಟ್ಟಕಟ್ಟಿ, ತಾನು ಜೈನದೀಕ್ಷೆ ವಹಿಸಿ, ಸಮಾಧಿ ಮರಣದಿಂದ ಸತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಅಭಯರುಚಿ ಅಭಯಮತಿ ಯರಿಬ್ಬರೂ ತಪಸ್ಸುಮಾಡಿ ಸತ್ತು ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು.
ಇತ್ತ ಪಾತಕಿ ಅಮೃತಮತಿಗೆ ಅಷ್ಟಾವಂಕನ ದೆಸೆಯಿಂದ ತೊನ್ನು ರೋಗ ಬಂದಿತು. ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ಹುಳತು, ಗಾಯವಾಗಿ ಕೀವು, ರಕ್ತ ಸೋರಲಾರಂಭವಾಯಿತು, ಅವಳ ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ನೋವನ್ನು ಅವಳು ಅದೇ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೆ ಅನುಭವಿಸಿದಳು. ನೋಡಿದ ಜನರು, “ಈ ಕೀಳು ಹೆಂಗಸನ್ನು ಯಮನೂ ತನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಹೇಸಿದ್ದಾನೆ” ಎಂದು ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಡೆಗೆ ಹೀಗೆ ನರಳಿನರಳಿ ಧೂಮಪ್ರಭೆ ಎಂಬ ನರಕದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಬಿದ್ದಳು.
ಇದು ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆಯ ಕಥೆ. ಜನ್ನಕವಿ ಈ ಕೃತಿಯ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ‘ಹಿಂಸಾರಭಸಮತಿಯಾದ ಮಾರಿ ದತ್ತನಿಗೆ ಅಭಯರುಚಿ ಕುಮಾರನು ಪುಣ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿ, ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ತಂದ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಾನಂದದಿಂದ ಕೇಳಿದವರಿಗೆ ಮಂಗಳವೂ ಸಂಪತ್ತೂ ವೈಭವಗಳೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.

ಸುಂದರವಾದ ಕಾವ್ಯ
        ಜನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಬಹು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಭಾಷೆ ಸುಲಭವಾದದ್ದು. ಅವನು ಏನನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದರೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಶೋಧರ ಎತ್ತಿದ ಹಲವು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನವಿಲಿನ ಜನ್ಮ ಒಂದು. ಆ ನವಿಲನ್ನು ಕವಿ ಹೀಗೆ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
ನವರತ್ನದ ಪಂಜರದೊಳ್
ದಿವಿಜಶರಾಸನದ ಮರಿಯನಿರಿಸಿದವೋಲೆ
ತ್ತುವ ಸೋಗೆಯ ಸುತ್ತಿನೊಳಾ
ಡುವ ಕೇಕಿಯ ಭಂಗಿ ಲೋಕಮಂ ಸೋಲಿಸುಗುಂ.
     ನವಿಲು ತನ್ನ ಮನಮೋಹಕವಾದ ಪುಕ್ಕಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಿದೆ. ನವರತ್ನದ ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ಕಾಮಬಿಲ್ಲಿನ ಮರಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟಂತೆ ಕುಣಿಯುತ್ತಿರುವು ನವಿಲ ಭಂಗಿ ಲೋಕವನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಿತ್ತಂತೆ, ಎಂದರೆ ಪ್ರಪಂಚವೆಲ್ಲ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಇದ್ದಿತಂತೆ.
      ನೂರಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಾರಿಯ ಗುಡಿಯನ್ನು ಜನ್ನ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಓದಿದರೇ ದೊಡ್ಡವರಿಗೂ ಎದೆ ಭಯದಿಂದ ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯ ಪ್ರಾರಂಭವೇ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಂತಿದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಮಾರಿದತ್ತನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಋತು ಹೇಗೆ ಬಂದಿತು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಾವಾಗಲೂ ವಸಂತ ಋತು ಎಂದರೆ ಸೌಂದರ್ಯ ಸಂತೋಷಗಳ ಕಾಲ, ಅಲ್ಲವೆ? ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಹೊಸ ಚಿಗುರು, ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳು, ಕೋಗಿಲೆಯ ಹಾಡು ಎಲ್ಲ ಸೇರಿ ಚೆಲುವು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಮೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಾರಿದತ್ತನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವಿಪರೀತ. ಚಿಗುರಿದ ಅಶೋಕವೃಕ್ಷ ಉರಿಯ ಉಯ್ಯಾಲೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅರ್ಧಚಂದ್ರನು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನೆತ್ತಿಗೆ ಚುಚ್ಚಿದ ಗಾಳದ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಕೋಗಿಲೆಯ ಧ್ವನಿ ಬಲಿಕೊಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿಸುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಕೋಪ, ದ್ವೇಷ, ನಾಶ ಇವೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಓದಿ ನಮಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ಬದಲು ಹೆದರಿಕೆಯಾಗುವಂತಹ ದೃಶ್ಯಗಳೇ ಕಾಣುತ್ತವೆ – ಕಾರಣ, ಮನುಷ್ಯನ ಕ್ರೌರ್ಯ, ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ರಾಜನೂ ಪ್ರಜೆಗಳೂ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸ ಎಂದರೆ ನೂರಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬಲಿಕೊಡುವುದು! ಜೊತೆಗೆ ಎಳೆಯ ಹುಡುಗರನ್ನೂ ಬಲಿಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಭಯರುಚಿ, ಅಭಯಮತಿಗಳ ರೂಪು, ಮಾತು, ನಡೆ ಎಲ್ಲ ಬಹು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗುವಂತೆ ಇವೆ. ಕಥೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಈ ಪ್ರಸಂಗವೇ -ಎದೆ ನಡುಗುವ ಭಯಂಕರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಲಿಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧನಾದ ರಾಜನ ಮುಂದೆ ಧೈರ್ಯದಿಂದ, ಸ್ವಲ್ಪವೂ ತಳಮಳವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಯಲು ಸಿದ್ಧರಾದ ಎಳೆಯರ ಪ್ರಸಂಗವೇ – ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದುಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಜೀವಕ್ಕೆ ಪಾಠ
         ಕಾವ್ಯ ಅಹಿಂಸೆಯ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಟ್ಟಿನ ಕೋಳಿಯನ್ನು ಬಲಿಕೊಡುವೆನೆಂದು ಹೊರಟ ರಾಜ, ಅದರಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯವೊಂದು ಹೊಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದ ಏಳು ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ಎತ್ತಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಾರಿದತ್ತನ ಎದೆಯೂ ನಡುಗುತ್ತದೆ – ತಾನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪಾಪ, ಅದರಿಂದ ತನಗಾಗಬಹುದಾದ ಶಿಕ್ಷೆ ನೆನೆದು, ಅವನೂ ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಧರ್ಮದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
       ಹಾಗೆಯೇ ಕಾವ್ಯ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಎಷ್ಟು ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಇರಬೇಕು ಎನ್ನುವುದನ್ನೂ ಮನ್ಸಸ್ಸಿಗೆ ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅಮೃತಮತಿ ಗಂಡನೊಡನೆ ಬಹು ಸುಖದಿಂದ ಇದ್ದಳು. ಗಂಡ, ಹೆಂಡತಿ, ಯಶೋಧರನ ತಾಯಿ ಎಲ್ಲರ ಬಾಳೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಮೃತಮತಿ ಅಷ್ಟಾವಂಕನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಆ ಸಂಸಾರವೆ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಹೋಯಿತು. ಯಶೋಧರ ಮತ್ತು ಅವನ ತಾಯಿಯ ಕೊಲೆಯಾಯಿತು. ಅವರು ಏಳು ಜನ್ಮಗಳನ್ನೆತ್ತ ಬೇಕಾಯಿತು. ಅಮೃತಮತಿಯೂ ಬಹು ಯಾತನೆಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ‘ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ’ಯಲ್ಲಿ ಸೊಗಸಾಗಿ, ಆಸಕ್ತಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತಹ ಕಥೆ, ನಾವು ಆಳವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಗಳು, ಮಾತುಗಳು ಎಲ್ಲ ಇವೆ.

<<ಪರಿವಿಡಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ
        ಜನ್ನನ ಎರಡನೆಯ ಕೃತಿ ’ಅನಂತನಾಥ ಪುರಾಣ’. ಇದು ಒಂದು ಚಂಪೂ ಗ್ರಂಥ. ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ತೀರ್ಥಂಕರನಾದ ಅನಂತನಾಥನ ಚರಿತ್ರೆಯು ಈ ಪುರಾಣದ ಕಥಾವಸ್ತು. ತೀರ್ಥಂಕರನ ಜೀವನದ ಐದು ಹಂತಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕವಿ ಜನ್ನ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
       ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದನೆಯದು ಗರ್ಭಾವತರಣ ಕಲ್ಯಾಣ. ತೀರ್ಥಂಕರನಾಗುವ ಆತ್ಮ ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು. ಎರಡನೆಯದು ಜನ್ಮಾಭಿಷೇಕ ಕಲ್ಯಾಣ. ಮಗುವಿನ ಜನನವಾದ ಮೇಲೆ ದೇವೇಂದ್ರ-ಶಚಿದೇವಿಯರು ತಮ್ಮ ಪರಿವಾರ ಸಮೇತ ಬಂದು ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅಭಿಷೇಕ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವುದು. ಮೂರನೆಯದು ಪರಿನಿಷ್ಕ್ರಮಣ ಕಲ್ಯಾಣ, ತೀರ್ಥಂಕರನಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ವಿರಕ್ತಿಹೊಂದಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಹೊರಡುವುದು. ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನ ಕಲ್ಯಾಣ, ತಪಸ್ಸಿಗೆ ನಿಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ತೀರ್ಥಂಕರನಾಗುವುದು. ಐದನೆಯ ಹಾಗೂ ಕಡೆಯದು ಪರಿನಿರ್ವಾಣ ಕಲ್ಯಾಣ. ತೀರ್ಥಂಕರನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. ಈ ಐದು ಕಲ್ಯಾಣಗಳನ್ನು ಕವಿ ತನ್ನ ಈ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿ, ಮಾನವನು ದೇವನಾಗಲು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಜೀವನಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ಜನ್ನನು ಈ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ’ಅನಂತನ ವ್ರತ’ದ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ವ್ರತ ಹೇಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದರ ಮಹಿಮೆ ಏನು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
     ಇದು ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ತೀರ್ಥಂಕರನನ್ನು ಕುರಿತ ವ್ರತ. ಒಬ್ಬ ತೀರ್ಥಂಕರನ ಚರಿತ್ರೆ ಹೇಳುವಾಗ ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿರಬಹುದಾದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಬಲದೇವ, ವಾಸುದೇವ, ಪ್ರತಿವಾಸುದೇವರ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಹೇಳುವುದು ಜೈನಪುರಾಣಗಳ ವಾಡಿಕೆ. ಜನ್ನನೂ ಇದೇ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
        ಅನಂತಜಿನನ ಸಮವಸರಣ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಸುಪ್ರಭನೆಂಬ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಬಲದೇವನು ಬಂದು ದೇವರದೇವನಾದ ಅನಂತ ನಾಥನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅನಮತರ ತನ್ನ ಪೂರ್ವ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೂ ತನ್ನ ತಮ್ಮನ ಮಗನಾದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ವಾಸುದೇವ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡ ಪುರುಷೋತ್ತಮನ ವೃತ್ತಾಮತವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಗಣಧರರು ಉತ್ತರ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಉಪಕಥೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಈ ಕಥೆಯನ್ನೇ ಜನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಕಥೆಯನ್ನಾಗಿ ಬೆಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾವ್ಯ ಕಥೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ‘ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ’ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರಣಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಜನ್ನನಿಗೆ, ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಬಗೆಯದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.

ಇವರೂ ಆದರ್ಶ ಗಂಡಹೆಂಡಿರು
    ಭರತಖಂಡದ ಪೌದನಪುರದ ಅರಸ ವಸುಷೇಣ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಸುನಂದೆ. ಗಂಡಹೆಂಡತಿ ಬಹು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇದ್ದಾರೆ. ದೊರೆ ವಸುಷೇನ ಒಂದು ದಿವಸ ಗಜಾರೋಹಣ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಸೇವಕನೊಬ್ಬನು ಬಂದು ಮಕರಗ್ರಾಹ ಪುರದ ಮಹಾರಾಜನೂ ವಸುಷೇಣನ ಬಾಲ್ಯಸ್ನೇಹಿತನೂ ಆದ ಚಂಡಶಾಸನದೇವನು ವಸುಷೇಣನನ್ನು ಕಾಣಲು ಬರುತ್ತಿರುವನೆಂದು ತಿಳಿಸುವನು.
     ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ವಸುಷೇಣನಿಗೆ ಬಹಳ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಪಟ್ಟದಾನೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ರಾಜಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯಿಂದ ಅರಮನೆಗೆ ಕರೆತರುತ್ತಾನೆ. ಗೆಳೆಯನ ಮನಸ್ಸಿನ ಉಲ್ಲಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಕಾವ್ಯ ಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನೂ ಗೀತವಾದ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಾಟನೃತ್ಯಗಳನ್ನೂ ಜಟ್ಟಿಕಾಳಗಗಳನ್ನೂ ವಸುಷೇಣನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಹಲವು ದಿವಸಗಳು ಆನಂದದಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಗೆಳೆಯರಿಬ್ಬರೂ ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಅಗಲದೆ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಅಮೃತದಲ್ಲಿ ವಿಷ
    ಇಂತಹ ಗೆಳೆತನದ ಅಮೃತದಲ್ಲಿ ಚಂಡಶಾಸನನ ಕೆಟ್ಟ ಯೋಚನೆಯ ವಿಷ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ವಸಿಷೇಣನ ಪತ್ನಿ ಸುನಂದಾದೇವಿಯನ್ನು ಚಂಡಶಾಸನ ಒಮ್ಮೆ ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಅವಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯನ ಪತ್ನಿ ಆಕೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಚಂಡಶಾಸನ ಮರೆಯುತ್ತಾನೆ. ವಸುಷೇಣ ತನ್ನನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸ್ನೇಹದಿಂದ, ಅಂತಃಕರಣದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ, ಆದರಾತಿಥ್ಯದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ತಾನು ದ್ರೋಹ ಬಗೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುವ ವಿವೇಚನೆಯೂ ಅವನಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತದೆ. ಹೇಗಾದರೂ ಸುನಂದೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದು ಚಂಡಶಾಸನನ ಕೆಟ್ಟ ಯೋಚನೆ. ಹೇಗೆ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೊಳೆಯುವುದಿಲ. ಅವನಿಗೊಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತ, ಸುದರ್ಶನ ಎನ್ನುವವನು. ಚಂಡಶಾಸನ ಸುದರ್ಶನನಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿ, ಆಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಉಪಾಯ ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಗೆಳೆಯ ಸುದರ್ಶನನೂ ಚಂಡಶಾಸನನೂ ಕೂಡಿ ಒಂದು ಉಪಾಯ ಹೂಡುತ್ತಾರೆ.

ಚಂಡಶಾಸನನ ಪಾಪ ಕೆಲಸ
      ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು ರಾಜರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಮನರಂಜನೆ. ಒಂದು ದಿವಸ ವಸುಷೇಣ ಹಾಗೂ ಚಂಡಶಾಸನ ಇಬ್ಬರೂ ಬೇಟೆಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಬೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಳೆಯರಿಬ್ಬರೂ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತ ವಸುಷೇಣನ ಅಪ್ಪಣೆಯಂತೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಭಕ್ಷ್ಯಭೋಜ್ಯಗಳನ್ನು, ಸುನಂದೆ ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯರಿಂದ ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಹೊಂಚು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಚಂಡಶಾಸನನಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಒಡನೆಯೆ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯ ಮೇಲೆ ಹಾರಿ ಭರದಿಂದ ಸುನಂದೆಯನ್ನು ರಥದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ವೇಗವಾಗಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಇದಾವುದರ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸುನಂದೆಗೆ, ಚಂಡಶಾಸನ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಸಿಡಿಲುಬಡಿದಂತಾಗಿ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ.
       ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವಳು ಮೂರ್ಛೆ ತಿಳಿದು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಳು. ಪಾಪ, ಅವಳು ವಸುಷೇಣದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಗಂಡನ ಸ್ನೇಹಿತ, ಇಬ್ಬರೂ ಹುಡುಗರಾಗಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಆಡಿ ಬೆಳೆದವರು ಎಂದು ಅವನನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವನು ಇಂತಹ ವಿಶ್ವಾಸದ್ರೋಹ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನವೇ ಅವಳಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಕನಾದ ಚಂಡಶಾಸನ ತನ್ನನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ತಿಳಿದು ಅಳುತ್ತಾಳೆ, ಮೊರೆಯಿಡುತ್ತಾಳೆ. ’ಹಾಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಿ ತುಪ್ಪದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕದ್ದು ತರುವಂತೆ, ಗಂಡನಿಲ್ಲದಾಗ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಕದ್ದು ತರುವುದು ವೀರನ ರೀತಿಯೇ?’ ಎಂದು ಮುದಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಫಲವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
      ಆ ವೇಳೆಗೆ ಚಂಡಶಾಸನನ ರಥ ಗಡಿಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ವಸುಷೇಣನ ಸಾಮಂತನೊಬ್ಬ ಸಿಂಹಚೂಡ ಎಂಬುವನು ಕಾವಲಿದ್ದ. ಅವನು ಶೂರ. ಸುನಂದೆಯ ಗೋಳಿನ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿ, ಆತ ಕೈಯ ಕತ್ತಿ ಗುರಾಣಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಚಂಡಶಾಸನನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. “ಆನೆಯ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಕಬ್ಬನ್ನು ಕೋತಿ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುದೆ? ಅತ್ತ ಸರಿ” ಎಂದು ಚಂಡಶಾಸನ ಅವನ ಮೇಲೆ ಎರಗುತ್ತಾನೆ. ’ತಲೆಗಾಯಿ ಈ ಭಟನನ್ನು, ಹೊಡೆದಿಕ್ಕು ಈ ದ್ರೋಹಿಯನ್ನು’ ಎಂದು ದೇವದೇವತೆಯರಿಗೆಲ್ಲಾ ಸುನಂದೆ ಮೊರೆಯಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಚಂಡಶಾಸನ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಚೂಡನ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಸುನಂದೆಯನ್ನು ತನ್ನ ದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿಡುತ್ತಾನೆ.

ಯುದ್ಧ
      ಇತ್ತ ವಸುಷೇಣನು ಬೇಟೆಯಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. “ದೇವಿ ಬಂದಳೇ? ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧ ಮಾಡಿರುವಳೇ? ಚಂಡಶಾಸನ ಎಲ್ಲಿ?” ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಸುನಂದೆಯ ಸಖೀ ಜನರು ಅಳುತ್ತಾ ನಡೆದ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ವಸುಷೇಣನು ದುಃಖದಿಂದ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮೂರ್ಛೆಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆಮೇಲೆ ಎಚ್ಚೆತ್ತು, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮೊದಲು ತನ್ನ ಕತ್ತಿಗೆ ಚಂಡಶಾಸನನ ಶಿರವನ್ನು ಊಟ ಮಾಡಿಸಿ, ಅನಂತರ ತಾನು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ, ಚಂಡಶಾಸನನ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
      ಇತ್ತ ಮಕರಗ್ರಾಹಪುರದಲ್ಲಿ ಚಂಡಶಾಸನನ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ರಾಜ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸ ಸರಿ ಎಂದು ತೋರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ, ಇದರಿಂದ ಅವನಿಗೂ ಕೇಡು, ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಕೇಡು ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ’ತಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಅರಸ ಹೆರಹೆಣ್ಣನ್ನು ತಂದನೊ ಅಥವಾ ಹೆಮ್ಮಾರಿಯನ್ನು ತಂದನೊ’ ಎಂದು ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೆದರಿರುತ್ತಾರೆ. ವಸುಷೇಣನ ಸೈನ್ಯ ಬಂದು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಲಗ್ಗೆ ಹತ್ತುತ್ತದೆ. ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಡೆಯ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೂ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ನಾಳೆ ನಿನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು...’
     ಚಂಡಶಾಸನ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧರಂಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ರಾತ್ರಿ ಯುದ್ಧ ನಿಂತ ನಂತರ ವೀರಶೃಮಗಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದು, ನಯವಾಗಿ ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಿಮದ ಸುನಂದೆಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿದ ಬೆಂಕಿ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಸುನಂದೆಯ ಕೋಪ, ರೋಷ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಸುನಂದೆಯ ನಿರ್ಧಾರದ ಮುಂದೆ ಅವನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೆಲ್ಲ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ. “ನೀನು ಮಾಡಿದುದು ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಿನಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟಿದೆ. ನಾಳೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಿನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಕಾರಾಗೃಹದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ಕೋಪದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೂ ಚಂಡಶಾಸನನಿಗೆ ಅವಳಲ್ಲಿದ್ದ ಅನುರಾಗ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಸುನಂದೆಗೆ, “ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ನೀನು ಸತ್ತರೆ ನಾನೂ ಸಾಯುತ್ತೇನೆ, ಉಳಿಯುವವನಲ್ಲ, ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಆಗುವುದು ಆಗಲಿ” ಎಂದು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಹೋಗುವನು.
ತೆಗೆದುಕೋ ನಿನ್ನ ಗಂಡನ ತಲೆಯನ್ನು!’
ಅಯ್ಯೋ, ಹೀಗಾಯಿತೆ?
        ಸುನಂದೆಯ ಗಂಡ ಬದುಕಿರುವವರೆಗೂ ಆಕೆ ತನ್ನನ್ನು ವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಚಂಡಶಾಸನ ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವಳ ಗಂಡ ಸತ್ತ ಎಂದು ಅವಳಿಗೆ ಎನ್ನಿಸಬೇಕು. ಆಗ ತನಗೆ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ತನ್ನನ್ನೆ ವರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಗಂಡ ವಸುಷೇಣ ಸತ್ತ ಎಂದು ಅವಳಿಗೆ ಅನ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ? ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಉಪಾಯ ಹೂಡುವನು. ಇಂದ್ರಜಾಲಿಗನಿಂದ ರಕ್ತ ಸೋರುತ್ತಿರುವ ವಸುಷೇಣನ ಮಾಯಾತಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ ತರುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನು ಸುನಂದೆಯ ಮುಂದೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾನೆ. “ತೆಗೆದುಕೋ ನಿನ್ನ ಗಂಡನ ತಲೆಯನ್ನು!” ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.
       ಅದನ್ನು ಸುನಂದೆ  ನಿಜವೆಂದೇ ನಂಬುತ್ತಾಳೆ. ಪಾಪ, ಸುನಂದೆಗೆ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆ. ಆಕಾಶವೇ ಕಳಚಿಬಿದ್ದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ದುಃಖವನ್ನು ಅವಳು ತಡೆಯಲಾರಳು. ಒಡನೆಯೇ ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾನ ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಚಂಡಶಾಸನಿಗೆ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆ. ಹೀಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ, ಗಂಡನ ತಲೆ ಎಂದು ಕಾಣುವ ಸುಳ್ಳು ತಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಸುನಂದೆ ಸಾಯುತ್ತಾಲೆ ಎಂದು ಅವನು ಯೋಚಿಸಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಉಪಾಯದಿಂದ ಅವಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸ ಅವಳ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಚಕಾರ ತಂದಿತು. ಅದರಿಂದ ಎದೆಬೆಂದು ಮೂರ್ಛೆಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
        ಚಂಡಶಾಸನನಿಗೆ ಸುನಂದೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಬಹಳವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಾದರೂ ಪಡೆಯುವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವಳ ಶವದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಗಮನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಇತರ ಪತ್ನಿಯರೂ ಗಂಡ ಚಂಡಶಾಸನನ ದಾರಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಚಂಡಶಾಸನನೂ ಅವನ ಎಲ್ಲ ಹೆಂಡತಿಯರೂ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ.
       ಇತ್ತ ವಸುಷೇಣನು ಕೋಟೆಗೆ ಲಗ್ಗೆ ಹತ್ತಿದಾಗ ಹೆಂಗಸರ ಗೋಳಿನ ಧ್ವನಿ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಅದೇನೆಂದು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಅವನಿಗೆ ಸುನಂದೆಯ ಸಾವಿನ ಸುದ್ಧಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ’ನಾನು ಸತ್ತೆನೆಂದು ತಿಳಿದ ಒಡನೇ ಅವಳು ಸತ್ತಳು. ಅವಳು ಸತ್ತಮೇಲೆ ನಾನು ಉಳಿಯುವುದು ತರವಲ್ಲ, ಸುನಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನಾನು ಬದುಕಲಾರೆ’ ಎಂದು ವಸುಷೇಣ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ದುಃಖದಿಂದ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾನೆ ಮಗನಿಗೆ ಪಟ್ಟಕಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲ ಭೋಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಮತ್ತೆ ಬಾಳಿಗೆ ಪಾಠ
     ‘ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ’ಯಂತೆ ಈ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಣಯದ ಕಥೆಯನ್ನೆ ಜನ್ನ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಇದೆ. ಮನುಷ್ಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸದಾ ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರಬೇಕು, ಸುಖದ ಆಸೆ ಬಂದಾಗಲಂತೂ ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರಬೇಕು. ವಸುಷೇಣ – ಸುನಂದೆ ಬಹು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇದ್ದರು. ಚಂಡಶಾಸನನಾದರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದಲೇ ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದ. ಅವನು ಒಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಜ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹೆಂಡತಿಯರು. ಸುನಂದೆ ತನ್ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಆಸೆಯಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಈ ಕೆಟ್ಟ ಯೋಚನೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೂ ಕಷ್ಟವಾಯಿತು, ವಸುಷೇಣ – ಸುನಂದೆ – ಚಂಡಶಾಸನ – ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯರು ಎಲ್ಲರೂ ಸತ್ತರು. ಇಷ್ಟು ಚಂಡಶಾಸನ ತನ್ನ ಆಸೆಗೆ ಲಗಾಮು ಹಾಕದಿದ್ದರಿಂದಲೇ.

ಹಿರಿಯ ಕವಿ
      ಹೀಗೆ ಜನ್ನಕವಿ ತನ್ನ ಎರಡು ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕಳೆ ಕೊಡುವಂತೆ ಎರಡೂ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ, ಇದರಿಂದ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಓದಬಹುದು. ಜನ್ನ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾವ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಸುಮಾರು ಏಳು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಜನ್ನ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿ.

‘ನಿಯತಿಯನಾರ್ ಮೀಱಿದಪರ್’ ಪದ್ಯದ ಸಾರಾಂಶ



ಸಿಸಿರಮನೆ ಪಡೆದು ಪರಕೆಗೆ
ವಸಂತನಲರ್ವೋದ ಮಾವಿನಡಿಮಂಚಿಕೆಯೊಳ್
ಕುಸುರಿದಱದಡಗಿನಗತೆವೊ
ಲೆಸೆದುವು ತದ್ವನದೊಳಿರ್ದ ಮುತ್ತದ ಮುಗುಳ್ಗಳ್  || ||

ಪದವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಪದಶಃ ಅರ್ಥ: ಸಿಸಿರಮನೆ (ಶಿಶಿರವನ್ನೇ) ಪಡೆದು, ಪರಕೆಗೆ (ಹರಕೆಗೆ) ವಸಂತನ್ (ವಸಂತನು) + ಅಲರ್ವೋದ (ಹೂ ಬಿಟ್ಟ) (ಅಲರ್+ ಪೋದ) ಮಾವಿನ + ಅಡಿಮಂಚಿಕೆಯೊಳ್ (ಮಾವಿನ ಮರದ ಮಣೆ/ತುರಿಮಣೆ ಯಲ್ಲಿ) ಕುಸುರಿದರಿದ (ಚೂರು ಮಾಡಿದ) + ಅಡಗಿನ (ಮಾಂಸದ) + ಅಗತೆವೊಲ್ (ತುಂಡುಗಳಂತೆ) + ಎಸೆದುವು (ಶೋಭಿಸಿದವು/ಕಂಡವು) ತದ್ + ವನದೊಳ್ ( ವನದಲ್ಲಿ) + ಇರ್ದ (ಇದ್ದ) ಮುತ್ತದ (ಮುತ್ತುಗದ) ಮುಗುಳ್ಗಳ್ (ಮೊಗ್ಗುಗಳು)

ಸಾರಾಂಶ: ಚಂಡಮಾರಿ ದೇವತೆಗೆ ಹರಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಸಂತನು ಶಿಶಿರ ಋತುವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಹೂವನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಮಾವಿನ ಮರದ ಮಣೆಯ ಮೇಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ(ತುಂಡರಿಸಿದ) ಮಾಂಸದ ತುಂಡುಗಳಂತೆ ವನದಲ್ಲಿ ಉದುರಿದ್ದ ಮುತ್ತುಗದ ಹೂವಿನ ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಕಂಗೊಳಿಸಿದವು.

ಮಾರಿ ಮಲಯಾನಿಳಂ ನವ
ನೀರಜವನಮೆಂಬ ಕೆಂಡದೊಳ್ ದಂಡನಮ
ಸ್ಕಾರದೆ ಬಂದಪನಿತ್ತವ
ಧಾರಿಪುದೆಂಬಂತಿರುಲಿದುವರಗಿಳಿ ಬನದೊಳ್  || ೨ ||

ಪದವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಪದಶಃ ಅರ್ಥ: ಮಾರಿ ಮಲಯ + ಅನಿಳಂ (ಪರ್ವತದ ಗಾಳಿ) ನವ ನೀರಜ ವನಮ್ (ಹೊಸ ಕಮಲ ವನ) + ಎಂಬ ಕೆಂಡದೊಳ್ (ಕೆಂಡದಲ್ಲಿ) + ದಂಡ (ಸಾಷ್ಟಾಂಗ) ನಮಸ್ಕಾರದೆ (ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾ) ಬಂದಪನ್ (ಬಂದನು) + ಇತ್ತ ( ಕಡೆ) + ಅವಧಾರಿಪುದು (ಗಮನಹರಿಸುವುದು) + ಎಂಬಂತಿರೆ (ಎನ್ನುವಂತೆ ಇರಲು)+ ಉಲಿದವು (ನುಡಿದವು/ಹಾಡಿದವು) + ಅರಗಿಳಿ ಬನದೊಳ್ (ಅರಗಿಳಿಗಳು ವನದಲ್ಲಿ)

ಸಾರಾಂಶ: ಎಲ ಮಾರಿಯೇ, ಮಲಯ ಮಾರುತನು ಹೊಸ ಕಮಲ ವನವೆಂಬ ಕೆಂಡದ ಮೇಲ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದನು. ಕಡೆ ಗಮನ ಹರಿಸು ಎನ್ನುವಂತೆ ವನದಲ್ಲ್ಲಿ ಅರಗಿಳಿಗಳು ನುಡಿದವು(ಉಲಿದವು).

ಅಂತು ದೊರೆವೆತ್ತು ಬಂದ ವ
ಸಂತದೊಳಾ ಮಾರಿದತ್ತನುಂ ಪುರಜನಮುಂ
ತಂತಮಗೆ ಚಂಡಮಾರಿಗೆ
ಸಂತಸಮಂ ಮಾಡಲೆಂದು ಜಾತ್ರೆಗೆ ನೆರೆದರ್  || ೩ ||

ಪದವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಪದಶಃ ಅರ್ಥ: ಅಂತು ದೊರೆವೆತ್ತು    ಬಂದ (ಹಾಗೆ ಒದಗಿ ಬಂದ)  ವಸಂತದೊಳ್ (ವಸಂತದಲ್ಲಿ) + ಮಾರಿದತ್ತನುಂ ( ಮಾರಿದತ್ತನೂ) ಪುರಜನಮುಂ (ಪುರಜನರೂ) ತಂತಮಗೆ (ತಮತಮಗೆ) ಚಂಡಮಾರಿಗೆ ಸಂತಸಮಂ ಮಾಡಲೆಂದು (ಚಂಡಮಾರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಲೆಂದು) ಜಾತ್ರೆಗೆ ನೆರೆದರ್ (ಜಾತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿದರು).

ಸಾರಾಂಶ: ಹಾಗೆ ಒದಗಿ ಬಂದ ವಸಂತಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾರಿದತ್ತನೂ ಪುರಜನರೂ ಅವರವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ  ಚಂಡಮಾರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲೆಂದು ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು.

ನಿಂದು ನರಪತಿ ತಳಾಱಂ
ಗಂದಂ ನೀನ್ ಬರಿಸು ಮನುಜಯುಗಮಂ ಮುನ್ನಂ
ಕೊಂದರ್ಚಿಸುವೆಂ ಪೂಜೆಯೊ
ಳೆಂದಿನ ಪರಿ ತಪ್ಪೆ ದೇವಿ ತಪ್ಪದೆ ಮಾಣಳ್                                     || ೪ ||

ಪದವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಪದಶಃ ಅರ್ಥ: [ಬಲಿಪೀಠದ ಬಳಿ] ನಿಂದು (ನಿಂತು) ನರಪತಿ (ರಾಜ) ತಳಾರಂಗೆ (ತಳಾರನಿಗೆ) + ಅಂದಂ (ಹೇಳಿದನು) ನೀನ್ (ನೀನು) ಬರಿಸು (ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಾ) ಮನುಜಯುಗಮಂ [ಇಬ್ಬರು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು (ಯುಗ=ಎರಡು/ಇಬ್ಬರು)] ಮುನ್ನಂ (ಮೊದಲು) ಕೊಂದು + ಅರ್ಚಿಸುವೆಂ (ಪೂಜಿಸುವೆನು) ಪೂಜೆಯೊಳ್ (ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ) + ಎಂದಿನ ಪರಿ (ಎಂದಿನ ರೀತಿ) ತಪ್ಪೆ (ತಪ್ಪಿದರೆ) ದೇವಿ (ದೇವಿಯು/ಚಂಡಮಾರಿಯು) ತಪ್ಪದೆ (ಬಿಡದೆ/ಕೆಡುಕು ಮಾಡದೆ) ಮಾಣಳ್ (ಬಿಡಳು)

ಸಾರಾಂಶ: ಬಲಿಪೀಠದ ಬಳಿ ನಿಂತು ಮಹಾರಾಜ ಮಾರಿದತ್ತನು ತಳಾರನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಾ. ಅವರನ್ನು ಕೊಂದು ದೇವಿಗೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವೆನು. ಎಂದಿನ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಬಲಿಯನ್ನು ಕೊಡದೆ ತಪ್ಪಿಸಿದರೆ; ಚಂಡಮಾರಿ ದೇವತೆಯು ಕೆಡಕು ಮಾಡದೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

ತಡವಾದಪ್ಪುದು ಪೌರರ್
ಕುಡುವೇೞ್ಪುದು ಹಲವು ಜೀವರಾಶಿಯ ಬಲಿಯಂ
ನಡೆಯೆನೆ ಹಸಾದಮಾಗಳೆ
ಪಿಡಿತಾರದೆ ಮಾಣರೆನ್ನ ಕಿಂಕರರೆನುತುಂ  || ೫ ||

ಪದವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಪದಶಃ ಅರ್ಥ: ತಡವಾದಪ್ಪುದು (ತಡವಾಗುತ್ತದೆ) ಪೌರರ್ (ಪುರಜನರು) ಕುಡುವೇಳ್ಪುದು (ಕೊಡಬೇಕಾಗಿದೆ) ಹಲವು ಜೀವರಾಶಿಯ ಬಲಿಯಂ (ಬಲಿಯನ್ನು) ನಡೆಯೆನೆ (ಹೊರಡು ಎನ್ನಲು) ಹಸಾದಮ್ (ಪ್ರಸಾದ/ಅಪ್ಪಣೆ) + ಆಗಳೆ (ಕೂಡಲೇ) ಪಿಡಿತಾರದೆ (ಹಿಡಿದು ತಾರದೆ) ಮಾಣರ್ (ಬಿಡರು) + ಎನ್ನ ಕಿಂಕರರ್ (ನನ್ನ ಸೇವಕರು) + ಎನುತುಂ (ಎನ್ನುತ್ತ)

ಸಾರಾಂಶ: ಮಾರಿದತ್ತ ಮಹಾರಾಜನು ಚಂಡಕರ್ಮನನ್ನು ಕುರಿತು ಇನ್ನು ತಡವಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರಜನರು ಹಲವು ಜೀವರಾಶಿಯ ಬಲಿಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು, ನಡೆ ಎಂದನು. ಆಗ ಚಂಡಕರ್ಮನು ಅಪ್ಪಣೆ, ನನ್ನ ಸೇವಕರು ಕೂಡಲ ಬಲಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಾರದೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದನು.

ಕಿಱವರೆಯದ ಶುಭಲಕ್ಷಣ
ದಱಕೆಯ ಸತ್ಕುಲದ ಮರ್ತ್ಯಯುಗಲಕಮಂ ತಾ
ನಱಸಲ್ ಬಳರಿಯ ಬನದಿಂ
ಪೊಱಮಟ್ಟಂ ಚಂಡಕರ್ಮನೆಂಬ ತಳಾಱಂ || ೬ ||

ಪದವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಪದಶಃ ಅರ್ಥ: ಕಿರಿ + ಪರೆಯದ (ಎಳೆಯ ಹರೆಯದ/ಪ್ರಾಯದ) ಶುಭಲಕ್ಷಣದ (ಒಳ್ಳೆಯ ಲಕ್ಷಣದ) ಅರಿಕೆಯ (ಬುದ್ಧಿವಂತರಾದ) ಸತ್ಕುಲದ (ಒಳ್ಳೆಯ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ/ಸದ್ವಂಶದ) ಮರ್ತ್ಯಯುಗಲಕಮಂ (ಮರ್ತ್ಯ=ಮಾನವ, ಯುಗಲಕ=ಜೋಡಿ ಅಂದರೆ ಇಬ್ಬರು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು) ತಾನ್ + ಅರಸಲ್ (ತಾನು ಹುಡುಕಲು) ಬಳರಿಯ (ಬಳರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಾರಿಯ) ಬನದಿಂ (ವನದಿಂದ) ಪೊರಮಟ್ಟಂ (ಹೊರಟನು) ಚಂಡಕರ್ಮನ್ (ಚಂಡಕರ್ಮ) + ಎಂಬ ತಳಾರಂ (ಎಂಬ ತಳಾರನು)

ಸಾರಾಂಶ: ಚಂಡಕರ್ಮ ಎಂಬ ತಳಾರನು ಎಳೆಯ ವಯಸ್ಸಿನ, ಶುಭಲಕ್ಷಣದ, ಬುದ್ಧಿವಂತರಾದ, ಒಳ್ಳೆಯ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇಬ್ಬರು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಮಾರಿದೇವತೆಯ ವನದಿಂದ ಹೊರಟನು.

ಮುನಿಸಮುದಾಯ ಸಮೇತಂ
ವಿನೇಯಜನ ವನಜವನದಿವಾಕರನಂತಾ
ಮುನಿಪನುಪವಾಸಮಂ ಪ
ರ್ವ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಳೆದು ಬೞಕ ಬಾಲಕಯುಗಮಂ       || ೭ ||

ಪದವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಪದಶಃ ಅರ್ಥ: ಮುನಿ ಸಮುದಾಯ ಸಮೇತಂ(ಮುನಿಗಳ ಸಮುದಾಯ/ಸಮೂಹದ ಸಮೇತವಾಗಿ) ವಿನೇಯಜನ (ವಿನೀತರಾದ/ವಿಧೇಯರಾದ ಜನ) ವನಜ ವನ (ಕಮಲವನ) ದಿವಾಕರನ್ (ಸೂರ್ಯನು) + ಅಂತು (ಹಾಗೆ) + ಮುನಿಪನ್ (ಮುನಿಯು) + ಉಪವಾಸಮಂ (ಉಪವಾಸವನ್ನು) ಪರ್ವ (ವ್ರತ/ಹಬ್ಬ) ನಿಮಿತ್ತಂ (ಕಾರಣವಾಗಿ) ಕಳೆದು, ಬಳಿಕ + ಬಾಲಕಯುಗಮಂ (ನಂತರ ಬಾಲಕರಿಬ್ಬರನ್ನು)

ಸಾರಾಂಶ: ವಿನೀತ/ವಿಧೇಯರಾದ ಜನರೆಂಬ ಕಮಲವನಕ್ಕೆ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತ ಸುದತ್ತಾಚಾರ್ಯರೆಂಬ ಮುನಿಗಳು, ಮುನಿಗಳ ಸಮುದಾಯದ ಸಮೇತವಾಗಿ, ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಉಪವಾಸದ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲಕರನ್ನು ಕರೆದು ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ತರುವಂತೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.

ಚರಿಗೆಗೆ ಬೀೞ್ಕೊಡೆ ಗುರುಗಳ
ಚರಣಕ್ಕಾ ಯುಗಳಮೆಱಗಿ ಪೊಱಮಟ್ಟಾಗಳ್
ತರುಣ ವನಹರಿಣಯುಗಮಂ
ತರಕ್ಷು ಪಿಡಿವಂತೆ ಚಂಡಕರ್ಮಂ ಪಿಡಿದಂ   || ೮ ||

ಪದವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಪದಶಃ ಅರ್ಥ: ಚರಿಗೆಗೆ (ಜೈನಯತಿಗಳು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಭಿಕ್ಷಾಟಣೆ ಮಾಡುವುದು) ಬೀಳ್ಕೊಡೆ (ಕಳುಹಿಸಿ ಕೊಡಲು) ಗುರುಗಳ ಚರಣಕ್ಕೆ (ಗುರುಗಳ ಪಾದಕ್ಕೆ) + ಯುಗಳಮ್ ( ಇಬ್ಬರು) + ಎರಗಿ (ನಮಸ್ಕರಿಸಿ) ಪೊರಮಟ್ಟ + ಆಗಳ್ (ಹೊರಟಾಗ) ತರುಣ (ಎಳೆಯ) ವನಹರಿಣ (ಕಾಡುಜಿಂಕೆ) ಯುಗಮಂ (ಎರಡನ್ನು) ತರಕ್ಷು (ಹುಲಿ) ಪಿಡಿವಂತೆ (ಹಿಡಿಯುವಂತೆ) ಚಂಡಕರ್ಮಂ (ಚಂಡಕರ್ಮನು) ಪಿಡಿದಂ (ಹಿಡಿದನು)

ಸಾರಾಂಶ: ಮಕ್ಕಳಿಬ್ಬರೂ (ಅಭಯರುಚಿ ಮತ್ತು ಅಭಯಮತಿ) ಗುರುಗಳ ಪಾದಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ತರಲು ಹೊರಟರು. ಹಾಗೆ ಅವರು ಚರಿಗೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಚಂಡಕರ್ಮನು ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನುಎಳೆಯ ಜಿಂಕೆಯ ಮರಿಗಳನ್ನು ಹುಲಿ ಹಿಡಿಯುವಂತೆಹಿಡಿದನು.

ಅಭಯರುಚಿಯಭಯಮತಿಯೆಂ
ಬುಭಯಮನಾ ಪಾಪಕರ್ಮನುಯ್ವೆಡೆಯೊಳ್ ಮ
ತ್ತಭಯರುಚಿ ತಂಗೆಗೆಂದಪ
ನಭೀತೆಯಾಗೆಲಗೆ ತಾಯೆ ಮರಣದ ದೆಸೆಯೊಳ್    || ೯ ||

ಪದವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಪದಶಃ ಅರ್ಥ: ಅಭಯರುಚಿ + ಅಭಯಮತಿ + ಎಂಬ ಉಭಯಮನ್ (ಅಭಯರುಚಿ
ಅಭಯಮತಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರನ್ನು) + ಪಾಪಕರ್ಮನ್ ( ಪಾಪಕರ್ಮನು/ಪಾಪಿಯು) + ಉಯ್ವ + ಎಡೆಯೊಳ್ (ಒಯ್ಯುವ/ಎಳೆದೊಯ್ಯುವ/ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತೆ + ಅಭಯರುಚಿ ತಂಗೆಗೆ (ಅಭಯ ರುಚಿಯು ತಂಗಿಗೆ) + ಅಂದಪನ್ (ಹೇಳುತ್ತಾನೆ) + ಅಭೀತೆಯಾಗು (ಭಯವನ್ನು ಬಿಡು) + ಎಲಗೆ (ಎಲೈ), ತಾಯೆ, ಮರಣದ ದೆಸೆಯೊಳ್ (ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ)

ಸಾರಾಂಶ: ಅಭಯರುಚಿ ಮತ್ತು ಅಭಯಮತಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಪಾಪಕರ್ಮನಾದ ಚಂಡಕರ್ಮನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು/ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಭಯರುಚಿಯು ತನ್ನ ತಂಗಿ ಅಭಯಮತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಎಲ ತಾಯಿ, ಮರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಭಯಪಡಬೇಡ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.



ನಿಯತಿಯನಾರ್ ಮೀಱದಪರ್
ಭಯಮೇವುದೊ ಮುಟ್ಟಿದೆಡೆಗೆ ಸೈರಿಸುವುದೆ ಕೇಳ್
ನಯವಿದೆ ಪೆತ್ತ ಪರೀಷಹ
ಜಯಮೆ ತಪಂ ತಪಕೆ ಬೇಱೆ ಕೋಡೆರಡೊಳವೇ      || ೧೦ ||

ಪದವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಪದಶಃ ಅರ್ಥ: ನಿಯತಿಯನ್ (ವಿಧಿಯನ್ನು) + ಆರ್ (ಯಾರು) ಮೀರಿದಪರ್ (ಮೀರುತ್ತಾರೆ) ಭಯಮ್ (ಭಯ) + ಏವುದೊ (ಯಾವುದೋ) ಮುಟ್ಟಿದ (ಕಷ್ಟದ) + ಎಡೆಗೆ (ಸಮಯದಲ್ಲಿ) ಸೈರಿಸುವುದೆ (ಸಹಿಸುವುದೇ) ಕೇಳ್ ನಯವಿದೆ (ಕೇಳು ನೀತಿಯನ್ನು ಬಲ್ಲವಳೇ) ಪೆತ್ತ (ಪಡೆದ/ಉಂಟಾದ) ಪರೀಷಹ (ಜೈನಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಮುಕ್ತಿ ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯುಂಟುಮಾಡುವ ೨೨ ಬಗೆಯ ಕ್ಲೇಷಗಳು/ತೊಂದರೆಗಳು) ಜಯಮೆ (ಜಯವೇ) ತಪಂ (ತಪಸ್ಸು) ತಪಕೆ (ತಪಕ್ಕ) ಬೇರೆ ಕೋಡು(ಕೊಂಬು) + ಎರಡು + ಒಳವೇ (ಇರುವವೇ)

ಸಾರಾಂಶ: ಚಂಡಕರ್ಮನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗ ಅಭಯರುಚಿಯು ತನ್ನ ತಂಗಿಯಾದ ಅಭಯಮತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಲ್ಲವಳೇ/ನೀತಿವಂತಳೇ ಕೇಳು, ವಿಧಿ ನಿಯಮವನ್ನು ಮೀರಲು ಯಾರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ? ನಿನಗೆ ಭಯವೇಕೆ? ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸಂಭವಿಸುವ ಪರಿಷಹಗಳನ್ನು (೨೨ ಬಗೆಯ ಕ್ಲೇಶಗಳನ್ನು) ಜಯಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ತಪಸ್ಸು; ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಬೇರೆ ಎರಡು ಕೋಡು/ಕೊಂಬುಗಳಿವೆಯೇ?  ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. (ಜೈನಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಪರೀಷಹಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದೇ ಬಹು ಮುಖ್ಯ)

<<ಪರಿವಿಡಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ


*********************************